Jeopolitik gerilimler, bölgesel savaşlar ve deniz ticaret yollarına yönelik artan tehditler küresel askeri harcamaları tarihi zirveye taşıdı. Dünya genelinde askeri denizcilik sanayisinin üretim değeri son iki yılda yaklaşık yüzde 49 artış kaydederek 122 milyar dolarlık hacme ulaştı. Bir önceki iki yıllık dönemde 82 milyar dolar seviyesinde kalan üretim verileri, deniz filolarını modernize etme yarışının ulaştığı boyutu gözler önüne serdi.
Fransız savunma devi Naval Group Üst Yöneticisi (CEO) ve Fransız Deniz Sanayii Federasyonu (GICAN) Başkanı Pierre-Eric Pommellet, Paris’te kapılarını açan Euronaval Deniz Savunma Fuarı’nda söz konusu çarpıcı verileri paylaştı. Savaş gemileri ve denizaltı inşa programlarını kapsayan kapsamlı araştırma raporuna göre Çin, 2024 ve 2025 yıllarındaki askeri gemi inşasında Amerika Birleşik Devletleri’ni geride bırakarak dünya liderliğine yerleşti.
“Güvenli ve açık denizler dönemi tamamen bitti”
Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki askeri krizlerin küresel seyrüsefer güvenliğini temelden sarstığına dikkat çeken Pommellet, uluslararası denizcilikte yeni bir döneme girildiğini belirtti. Dünyanın son 30 yıldır denizleri küresel ticaretin serbestçe aktığı engelsiz ve güvenli koridorlar olarak kabul ettiğini hatırlatan Pommellet, bu devrin artık kapandığını vurguladı.
Deniz kuvvetlerinin eş zamanlı çok yönlü tehditlerle karşı karşıya olduğunu ifade eden sektör lideri, risk başlıklarını sıraladı:
- Karadeniz, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’nda yoğunlaşan sıcak çatışma ve abluka riskleri,
- Hint-Pasifik hattındaki büyük güçlerin donanma rekabeti,
- Hayalet filo hareketliliği ve kritik su altı iletişim kablolarına yönelik sabotajlar,
- İnsansız deniz/hava araçları, gemisavar füzeleri ve deniz mayınları ile artan hibrit saldırılar.
Yükselen maliyetlere karşı ortak filo modeli
Savaş gemisi inşa süreçlerinin aşırı maliyetli ve karmaşık savunma sistemleri haline geldiğine değinen Pommellet, Avrupalı donanmalar ve müttefik ülkeler arasında ortak üretim ve envanter işbirliğinin zorunlu olduğunu kaydetti.
Fırkateynler, muharebe yönetim sistemleri ve lojistik destek unsurlarının ortak platformlar üzerinden standartlaştırılması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, bu modelin hem bakım ve tedarik maliyetlerini düşüreceğini hem de operasyonel uyumluluğu artıracağını belirtiyor. Üretimdeki yüzde 49’luk dev artış, ticaret yollarının emniyeti ile kritik deniz altyapılarının korunmasının küresel ölçekte en acil ulusal güvenlik önceliğine dönüştüğünü belgeliyor.
