Barış Konseyi Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov, Gazze Şeridi’nde Filistinliler tarafından kabul gören bir geçici yönetim kurmak için uluslararası çabaların hızlandığını belirterek, herhangi bir gecikmenin manzarayı daha karmaşık hale getireceği ve insani trajediyi uzatacağı konusunda uyardı.
Mladenov, Al Jazeera’ye Washington’dan verdiği özel röportajda, bölgede özellikle ABD ile İran arasında devam eden savaşın ek bir baskı unsuru olduğunu ifade etti. Ancak Gazze’deki acıların büyüklüğü göz önüne alındığında, sahadaki düzenlemelerin bu çatışmanın seyrine bağlanmaması gerektiğini vurguladı.
Mladenov’a göre masadaki 20 maddelik plan, bu aşamada uygulanabilir tek çerçeveyi sunuyor. Planın ikinci aşamasına fiilen geçilmesinin, Gazze’deki siyasi ve askeri gerçekliği değiştirmek için temel bir giriş olduğunu belirtti.
Kademeli çekilme ve silahsızlanma
Mladenov’a göre bu aşama üç paralel temele dayanıyor: Kademeli İsrail çekilmesi, silahlı grupların silahsızlandırılması ve yeniden imar sürecinin derhal başlaması. Bunların birbirinden ayrılamayacak, birbiriyle bağlantılı şartlar olduğunu ifade eden Mladenov, “İran’la savaşın bitmesini beklemek, yeterince acı çeken ve gelecekleri için net bir ufka ihtiyaç duyan Gazze halkının acılarını uzatmak anlamına gelecektir” dedi.
Al Jazeera kaynaklarının aktardığına göre bu vizyon, İsrail’in yükümlülükleri ile Filistinli grupların taahhütleri arasında belirli bir takvim çerçevesinde hassas bir denge sağlayan “adıma karşılık adım” ilkesine dayalı kapsamlı bir silahsızlanma planıyla örtüşüyor. Mladenov, bu çalışma çerçevesinin Katar, Mısır, Türkiye ve ABD’nin de aralarında bulunduğu bölgesel ve uluslararası aktörlerle işbirliği içinde geliştirildiğini belirtti.
Silahsızlanma ve grupların itirazı
Temsilci, planın ağır ve orta ölçekli silahlardan başlayarak bireysel silahlara kadar uzanan ve uluslararası doğrulama mekanizmalarının gözetiminde gerçekleşecek kademeli bir silahsızlanma sürecini içerdiğini vurguladı. Karşılığında, özellikle silahtan arındırıldığı doğrulanan bölgelere insani yardım ve imar malzemelerinin girişinin genişletileceğini söyledi.
Bu sürecin başarısının “tek otorite, tek yasa ve tek silah” ilkesine dayanan birleşik bir geçici yönetimin kurulmasını gerektirdiğini belirten Mladenov, önerilen Ulusal Komite’nin kalıcı bir çözüm değil, birleşik Filistin yönetiminin dönüşü için koşulları hazırlamayı amaçlayan bir geçiş aşaması olduğuna dikkat çekti.
Ancak bu plana karşı Filistinli gruplardan sert itirazlar yükseliyor. İslami Cihad Hareketi direniş silahının “Filistin halkının mülkü” olduğunu vurgularken, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) işgal sona ermeden silahtan vazgeçilmesinin meşru bir hakka saldırı olduğunu savunuyor. Demokratik Cephe ise herhangi bir güvenlik düzenlemesi konusunda kapsamlı bir ulusal mutabakatın şart olduğunu belirtiyor.
Durum son derece zor
Gazze’deki insani durumun “son derece zor” olmaya devam ettiğini, sağlık sisteminin çöktüğünü ve temel hizmetlerin durduğunu belirten Mladenov, başta Refah Sınır Kapısı olmak üzere geçişlerin açılmasının hızlandırılması gerektiğini söyledi.
Mladenov, “şiddet döngüsünü” kırmanın, güvenlik ve siyasi adımlar arasında gerçek bir eşzamanlılık gerektirdiğini, bu dengenin bozulmasının krizi gelecekte daha karmaşık bir şekilde yeniden üreteceğini savundu. Çözüm sürecindeki ilerlemenin, İki Devletli Çözüm ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkı da dahil olmak üzere daha geniş siyasi yolu canlandırma olasılığıyla bağlantılı olduğunu vurguladı.
