Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu toplantılarının ardından Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların tıkanması üzerine ABD yönetiminden sert bir hamle geldi. Axios haber sitesinin ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dahil olmak üzere İran heyetinin ülkeyi derhal terk etmesini istedi.
ABD’nin BM Daimi Temsilciliği aracılığıyla İran tarafına iletilen talimatta, Genel Kurul oturumlarının resmen sona erdiği ve heyetin vize ve konaklama sınırlarını aştığı savunuldu. Konuya ilişkin konuşan Amerikalı bir yetkili, “Bakan Rubio kalış sürelerini aşan İran heyetini çıkardı. BM Genel Kurulu bitti, artık gitme vakitleri geldi” ifadelerini kullandı. CBS News ise iki taraf arasında gerçekleşen teknik görüşmelerin ardından Rubio’nun heyete planlanandan bir gün önce ayrılma zorunluluğu getirdiğini aktardı.
Tahran iddiayı reddetti, diplomatik güvensizlik derinleşti
Washington’dan gelen bu talimat alışılmışın dışında sert bir “diplomatik azarlama” olarak nitelendirilirken iki ülke arasındaki derin güvensizliği de gözler önüne serdi. İran’ın BM Daimi Temsilciliği ise sınır dışı ya da acil tahliye iddialarını reddederek, Bakan Arakçi ve beraberindeki heyetin New York’tan pazartesi akşamı önceden belirlenen resmi takvime uygun şekilde ayrıldığını duyurdu.
Axios’un haberinde pazartesi sabah saatlerinde Beyaz Saray’da görüşmelerde ilerleme sağlanabileceğine dair bir beklenti olduğu, ancak öğleden sonraki temaslarda tarafların geri adım atmaması sebebiyle müzakerelerin tamamen kilitlendiği kaydedildi. Görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a yönelik “Ya bir anlaşma yapacağız ya da onları havaya uçuracağız” yönündeki sert çıkışı tansiyonu daha da tırmandırdı.
Katar arabuluculuğunda mekik diplomasisi sürüyor
Müzakere masasındaki tıkanıklığa rağmen Katarlı arabulucular diplomatik temaslarını kesmedi. Taraflar arasında 7 günlük bir “güven artırıcı geçici mutabakat” önerisi sunan Doha yönetimi, mesaj trafiğini devam ettiriyor.
İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, Dışişleri Bakanı Arakçi’nin Katarlı arabulucular vasıtasıyla iletilen ABD yanıtını teslim aldığını ve konunun Tahran’daki kabine toplantısında Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a sunulduğunu açıkladı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de iki başkent arasındaki uçuruma rağmen uzlaşı zeminini canlı tutmak adına mesaj taşıma sürecini kararlılıkla sürdürdüklerini bildirdi.
