Rusya Federasyonu’na bağlı Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görevli bir laboratuvar çalışanının şüpheli ölümü, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. 28 yaşındaki Darya Şepelova’nın veba nedeniyle hayatını kaybettiği ve bölgede karantina tedbirlerinin devreye sokulduğu yönündeki iddialar, Moskova ile Washington arasında yeni bir diplomatik polemiğe dönüştü.
Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketiciyi Koruma Kurumu (Rospotrebnadzor), sosyal medyada dolaşıma giren olağanüstü karantina belgelerinin gerçeği yansıtmadığını ve resmi kaynaklarca düzenlenmediğini belirterek bölgede epidemiyolojik tablonun kontrol altında olduğunu duyurdu.
Laboratuvarda kaza şüphesi ve karantina iddiaları
Bölgesel basına yansıyan haberlerde, Şepelova’nın laboratuvarda içi patojen dolu bir deney tüpünün kırılması sonucu en ölümcül ve bulaşıcı tür olan akciğer vebasına yakalandığı öne sürüldü. Bazı yerel haber kaynakları, temaslı olabileceği değerlendirilen yaklaşık 200 kişinin tedbir amaçlı karantinaya alındığını ve şehirdeki bazı sağlık merkezlerinde üç haftalık tecrit uygulandığını iddia etti.
Buna karşılık İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev, uzman komisyonun yürüttüğü incelemelerin ardından genç kadının “etiyolojisi belirsiz zatürre” nedeniyle vefat ettiğini kaydetti. Kobzev, biyolojik numunelerde mesleki faaliyetle bağlantılı bir patojene rastlanmadığını ve kurum bünyesinde başka hiçbir personelde benzer bir sağlık şikayetinin bulunmadığını açıkladı.
Dünya Sağlık Örgütü: Bölgesel risk seviyesi düşük
Cenevre’de değerlendirmelerde bulunan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sözcüsü Christian Lindmeier, mevcut veriler ışığında İrkutsk kenti için riskin “orta-düşük”, Rusya geneli için “düşük”, Avrupa kıtası için ise “oldukça düşük” seviyede görüldüğünü bildirdi.
Bakteriyel bir enfeksiyon olan veba, zamanında antibiyotik tedavisi uygulanmadığı takdirde ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. DSÖ yetkilileri gelişmeleri izlemeyi sürdürdüklerini kaydetti.
Washington’dan “şeffaflık” çağrısı ve diplomatik misilleme
Gelişmeler Amerika Birleşik Devletleri’nde de yakından takip ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakın zamanda bir telefon görüşmesi gerçekleştireceğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İzlanda ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, Moskova’nın uluslararası kamuoyuna karşı bilgi paylaşma sorumluluğu bulunduğunu vurgulayarak Rus makamlarını tam şeffaflığa davet etti. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) de durumu anlık olarak izlediklerini duyurdu.
Washington’dan gelen uyarılara sert yanıt veren Rospotrebnadzor, ABD’ye misillemede bulunarak Amerikan topraklarındaki salgın hastalık tablosunu eleştirdi. ABD’nin üç eyaletinde kızamık vakalarının fırladığını ve haziran ayında New Mexico’da bir veba vefatının yaşandığını hatırlatan Rus kurumu, talep edilmesi halinde Washington’a epidemiyolojik uzman, laboratuvar ekipmanı ve tanı kiti desteği vermeye hazır olduklarını ifade etti.
