Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland bölgesi üzerinden Somali topraklarına ve kara sularına nüfuz etmesine hiçbir koşulda izin vermeyeceklerini açıkladı. Mahmud, İsrail’in bölgedeki askeri ve stratejik girişimlerini doğrudan ulusal egemenliğe bir meydan okuma olarak gördüklerini ve bu tehdidi bertaraf edeceklerini vurguladı.
El Cezire ekranlarında yayımlanan “El Mukabele” programına özel mülakat veren Somali lideri, İsrail’in Aden Körfezi kıyısındaki Berbera kentinde bir deniz üssü kurmayı ve yerel havalimanını askeri amaçlarla kullanmayı hedeflediğini bildirdi.
Berbera üzerinden Körfez ve İran hesabı
Cumhurbaşkanı Mahmud, İsrail’in bölgedeki varlık arayışının arka planında Ortadoğu krizlerini Afrika Boynuzu’na taşıma niyetinin yattığına dikkat çekti:
“İsrail’in Berbera’ya yerleşme planının asıl gayesi; Körfez ülkeleri ve İran’a yakın bir askeri menzil elde etmektir. Somaliland halkı dahi bu yabancı askeri varlığa bütünüyle karşıdır. Geçmişte deniz yetki alanlarımızı uluslararası hukuk yoluyla nasıl koruduysak, bu girişimi de aynı kararlılıkla boşa çıkaracağız.”
Uzmanlar, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki gerilimler sebebiyle İsrail’in deniz ticaret rotalarını izlemek ve Yemen çevresinde istihbari üstünlük yakalamak amacıyla Berbera hattını stratejik bir üs olarak gördüğünü belirtiyor.
Etiyopya’ya ticari çıkış kapısı teklifi
Açıklamalarında komşu Etiyopya ile ilişkilere de değinen Şeyh Mahmud, denize kıyısı bulunmayan Etiyopya’nın ticari kaygılarını anladıklarını ifade etti. Afrika genelinde 16 ülkenin denize kıyısı olmadığını hatırlatan Mahmud, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde yasal formüller üretilebileceğini söyledi.
Somali Cumhurbaşkanı, Mogadişu yönetiminin onayı olmaksızın atılacak gayrimeşru adımlara karşı olduklarını belirterek şu çözüm önerisini sundu:
- Liman Tahsisi: Etiyopya’nın dış ticaretini yürütebilmesi adına 2 veya 3 Somali limanını yasal anlaşmalarla kullanıma açmaya hazırlar.
- Gümrük ve Tarife Anlaşmaları: İki ülke arasında resmi ekonomik mutabakatlarla taşımacılık şartları düzenlenebilir.
- Resmi Başvuru Beklentisi: Etiyopya’nın deniz erişimi ihtiyacını sözlü olarak ilettiğini ancak henüz Mogadişu’ya resmi bir başvuruda bulunmadığını kaydetti.
Bölgesel güvenlik ve terörle mücadele
Kızıldeniz’deki ticari rotaların güvenliğine değinen Mahmud, Husilerin eylemlerinin Babülmendep hattında uluslararası seyrüsefer güvenliğini ve bölgesel istikrarı baltaladığını dile getirdi.
Terörle mücadele kapsamında ABD’nin ülkesinin en güçlü stratejik ortağı olmayı sürdürdüğünü belirten Somali Cumhurbaşkanı, eş-Şebab örgütünün büyük şehirlerden tamamen temizlendiğini ve örgütün ülkenin kontrolünü yeniden ele geçirme ihtimalinin artık bulunmadığını sözlerine ekledi.
