Suriye’nin güneyinde yer alan Süveyda vilayetinde tansiyon yeniden yükseliyor. İsrail helikopterlerinin bölge hava sahasındaki hareketliliği, güvenlik noktalarına yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları ve idari personelin engellenmesi, bölgedeki kırılgan durumu yeniden sıcak çatışma riskine taşıdı.
Suriye resmi kaynakları, Süveyda’nın batı kırsalındaki İç Güvenlik Güçlerine ait noktalara patlayıcı yüklü İHA’larla saldırı düzenlendiğini bildirdi. Aynı zamanda Dürzi lider Hikmet el-Hicri’ye bağlı silahlı unsurların, kamu çalışanlarının vilayetin kuzeyindeki el-Sura el-Suğra köyünde bulunan idari merkezlere gitmesini engellediği aktarıldı.
İsrail iç siyaseti ve Dürzi kartı
Süveyda Medya Müdürü Murhaf el-Şair, bölgedeki gerilimin İsrail’deki seçim yarışı ile doğrudan bağlantılı olduğunu savundu. İsrailli siyasi aktörlerin Dürzi seçmenlerin oylarını çekebilmek adına Süveyda konusunu propaganda aracı haline getirdiğini belirten el-Şair, Hicri çizgisinin bu söylemleri fırsat bilerek batı kırsalına doğru baskı kurmaya çalıştığını dile getirdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçtiğimiz günlerde yaptığı seçim mitinginde Dürzi topluluğuna hitap etmiş; Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet eş-Şara ile temas kurduğunu ve bölgedeki Dürzilerin evlerine dönmesi için çaba yürüttüklerini öne sürmüştü. Yerel gözlemciler, Tel Aviv’deki bu siyasi rekabetin sahada suni bir kriz yaratmak için kullanıldığına işaret ediyor.
Şam’ın diyalog çağrısı baltalanmak mı isteniyor?
Bölgedeki hareketlilik, Şam yönetiminin Süveyda için sunduğu barışçıl çözüm adımlarının hemen ardından geldi. Süveyda Valisi Mustafa el-Bakkur, devletin tüm başlıkları müzakere etmeye hazır olduğunu ve diyalog sürecinin bir zaaf değil, iç bütünlüğü sağlama yolu olduğunu vurgulamıştı.
Buna karşılık insan hakları savunucuları ve yerel analistler, İHA saldırılarının ve gerginliğin tam da bu çağrının sonrasında tırmanmasına dikkat çekiyor. “Suriyeliyiz ve Kalacağız Hareketi” kurucusu Necib Ebu Fahir, gerilimden beslenen bazı grupların ve yasa dışı yapıların barış ihtimalini baltalamak istediğini belirterek, provokasyonlara karşı sağduyu çağrısında bulundu.
Süveyda krizinin arka planı
- Yol Haritası (Eylül 2025): Şam yönetimi; uluslararası bağımsız inceleme, faillerin cezalandırılması, alıkonulan kişilerin akıbetinin aydınlatılması ve Şam-Süveyda yolunun İçişleri Bakanlığı kontrolünde güvene alınmasını içeren 13 maddelik bir eylem planı ilan etmişti.
- Ateşkes Süreci: Temmuz 2025’te Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi aşiret mensupları arasında yaşanan ve yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından bölgede ateşkes ilan edilmişti. Resmi komisyon raporları, söz konusu çatışmalarda en az 1760 kişinin yaşamını yitirdiğini kaydetmişti.
Bölgede bir yandan sosyal medya ve dezenformasyon ağları üzerinden askeri müdahale söylentileri yayılırken, yerel kanaat önderleri ve din adamları Şam’ın sunduğu diyalog teklifini değerlendirme sürecini sürdürüyor. Sahadaki aktörlerin atacağı adımlar, güneydeki gerilimin diplomatik yollarla mı çözüleceğini yoksa yeni bir askeri çatışmaya mı evrileceğini belirleyecek.
