İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi’nin ikili temaslarda bulunmak üzere Tahran’ı ziyaret edeceğini duyurdu. Bekayi, ziyaret kapsamında Pakistanlı bakanın ABD tarafından herhangi bir özel mesaj veya arabuluculuk önerisi taşımadığını belirterek Washington ile doğrudan bir mesaj trafiği yaşandığı yönündeki iddiaları yalanladı.
Görüşmelerin iki ülke liderleri arasında daha önce varılan mutabakatların takibine odaklanacağını belirten Bekayi, Pakistan’ın bölgesel meselelerde arabuluculuk rolü üstlenebileceğini ancak mevcut ziyaret için bu kapsamda iletilmiş somut bir Amerikan teklifinin bulunmadığını vurguladı.
Tahran yönetiminin müzakere şartları masada
Bölgesel gerilimin düşürülmesi ve diplomatik kanalların işletilmesine yönelik tartışmalar sürerken, İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai müzakere için öne sürdükleri koşulları açıkladı. Katar ve Pakistanlı arabulucularla temasların sürdüğünü ifade eden Rızai, müzakere masasına oturulabilmesi için temel şartlarını şu şekilde sıraladı:
- Tüm cephelerde askeri çatışmaların ve saldırıların derhal durdurulması,
- Yurt dışındaki dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması,
- Ülkeye yönelik deniz ablukasının tamamen kaldırılması ve yaptırımların sonlandırılması.
İran İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Ali Zeynevend de tarafların 17 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda imzalanan ancak henüz yürürlüğe girmeyen İslamabad Mutabakatı ilkelerine bağlı kalması gerektiğini belirtti.
Washington’dan diplomasi vurgusu ve nükleer kırmızı çizgi
ABD cephesinde ise Başkan Donald Trump’ın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, yürüttükleri temaslara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump’ın Orta Doğu’yu etkileyen çatışmaları sona erdirme konusunda kararlı olduğunu savunan Boulos, müzakere sürecine şans tanıdıklarını dile getirdi.
Boulos, Beyaz Saray’ın diplomatik yolların tüketilmesi için sabır gösterdiğini ancak Tahran’ın nükleer silah edinmesine hiçbir koşulda izin verilmeyeceğini yineledi.
Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği diplomasisi
Diplomatik temas trafiği kapsamında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İshak Dar, küresel enerji tedarikinin kesintisiz sürmesi ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin eksiksiz sağlanmasının hayati olduğunu belirtti.
Arakçi ise Orta Doğu’da kalıcı güvenliğin yalnızca bölge ülkelerinin iradesiyle inşa edilebileceğini, dış aktörlerin bölgeye yönelik dayatmalarının istikrar getirmeyeceğini ifade etti. İki bakan, temaslarını Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında New York’ta sürdürme konusunda mutabık kaldı.
