Türkiye’de yatırım fonları piyasasında patlak veren ve yaklaşık 18 milyar dolarlık varlık büyüklüğünü kapsayan manipülasyon krizi, finans çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. 450 binden fazla yatırımcının tasarruflarını doğrudan etkileyen gelişmelerin ardından ekonomi yönetimi teyakkuza geçerken, Borsa İstanbul haftanın ikinci işlem gününde de satış baskısından kurtulamadı.
Kabine Toplantısı’nın ardından kameraların karşısına geçen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ekonomisinin genel dinamiklerinin güçlü olduğunu vurguladı. Fonlar üzerinden haksız kazanç sağlayanlara yönelik adli ve idari tahkikatların titizlikle yürütüldüğünü belirten Erdoğan, “Piyasa dengesini bozan ve usulsüzlüklere karışan herkesten hukuk önünde tek tek hesap sorulacak” ifadelerini kullanarak benzer krizlerin tekrarlanmaması için ilave denetim mekanizmalarının devreye sokulduğunu açıkladı.
Borsa İstanbul’da satış dalgası sürüyor
Fon piyasasında yaşanan likidite sıkışıklığı hisse senedi piyasalarına da yansıdı. Haftanın ilk gününü yüzde 2,38’lik sert düşüşle tamamlayan BIST 100 endeksi, salı gününe de yüzde 0,61 kayıpla 12 bin 516 puandan başladı. Seans içinde satışların derinleşmesiyle endeksteki değer kaybı yüzde 0,78’e ulaşarak 12 bin 494 puana kadar geriledi.
Krizin fitili, Tera Portföy bünyesindeki bazı fonların yatırımcılardan gelen yoğun nakit iade (itfa) taleplerini karşılayamaması ve temerrüde düşmesiyle ateşlendi. Sığ hisselerde yapay fiyat hareketleri oluşturularak fon getirilerinin olduğundan yüksek gösterildiği ve bu yolla sisteme yeni sermaye çekildiği iddiaları adli makamların radarına girdi.
131 fon tasfiye ediliyor, bankalar devrede
İngiliz Financial Times’ın yayımladığı analizlere göre, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) koordinasyonunda toplam büyüklüğü 18 milyar doları bulan 131 fon için tasfiye süreci resmen başlatıldı. 450 bini aşkın pay sahibinin haklarını korumak adına sürecin idaresi Ziraat Bankası ve Türkiye İş Bankası’na devredildi. Varlıkların nakde çevrilerek hak sahiplerine dağıtılmasını kapsayan tasfiye takviminin yaklaşık 6 ay sürebileceği öngörülüyor.
Yürütülen soruşturma kapsamında şüphelilerin banka hesapları ile mal varlıkları dondurulurken, aracı kurum ve portföy şirketi yöneticileri hakkında gözaltı ve adli kontrol tedbirleri uygulandı.
Ekonomi yönetiminden “sınırlı alan” vurgusu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise krizin genele yayılma riski taşımadığını belirterek, yaşananları “sermaye piyasalarının belirli bir kesitiyle sınırlı, geçici bir problem” olarak nitelendirdi. Makroekonomik dengelerde herhangi bir bozulma olmadığını dile getiren ekonomi yönetimine rağmen, tasfiye sürecinin yaratacağı nakit ihtiyacının borsa üzerindeki baskıyı bir süre daha canlı tutması bekleniyor.
