Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Türkiye’de ikili ilişkiler ve tam üyelik müzakerelerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kos, siyasi muhalefet, medya ve sivil toplum çevrelerine yönelik uygulamaların Ankara’yı AB hedefinden uzaklaştırdığını belirtti.
Edirne’deki açılış töreninde kritik mesajlar
Ziyareti kapsamında Edirne’de bulunan Kos, Türkiye’yi Avrupa demir yolu ağına bağlayan ve “Kalkınma Yolu” ile “Orta Koridor” projelerinin kritik bir parçası sayılan Çerkezköy-Kapıkule Yüksek Hızlı Tren Hattı’nın açılış törenine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte katıldı.
Törenin ardından değerlendirmelerde bulunan Kos, Avrupa Komisyonu’nun 28 Ekim’de yayımlayacağı yıllık Genişleme Raporu’na işaret ederek, “Rapor, özellikle temel haklar, ifade özgürlüğü ve sivil alandaki uygulamalara yönelik derin endişelerimizi yansıtacak” dedi.
Brüksel’in insan hakları hassasiyeti ve Ankara’nın tutumu
Avrupa Birliği, geçtiğimiz eylül ayında Türkiye’de düzenlenen operasyonlarda yaklaşık 60 kişinin gözaltına alınmasının ardından bir açıklama yapmış ve insan haklarına saygı gösterilmesi çağrısında bulunmuştu. AB Komisyonu Sözcüsü Christian Wigand, aday bir ülke olarak Türkiye’nin herkesin temel hak ve onurunu koruma yükümlülüğü taşıdığını ve ayrımcılığın AB değerleriyle bağdaşmadığını vurgulamıştı.
Buna karşılık Ankara yönetimi, söz konusu adımların toplumsal düzeni, kamu güvenliğini ve aile yapısını koruma amacı taşıdığını ve iç hukukun gerekleri doğrultusunda uygulandığını savunuyor.
Stratejik iş birliği ve jeopolitik denge
2005 yılında başlayan AB’ye katılım müzakerelerinin fiilen durma noktasına geldiğini hatırlatan gözlemciler, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz ağustos ayında üyeliğin artık mutlak bir öncelik taşımadığını ancak kapının da tamamen kapatılmadığını ifade ettiğini aktarıyor.
Buna karşın Marta Kos, Avrupa kıtasında değişen jeopolitik dengeler ışığında Türkiye’nin vazgeçilmez bir stratejik ortak olduğuna dikkat çekti:
“Karadeniz’de ticaret gemilerine yönelik güvenlik tehditleri ve bölgesel sınamalar, Brüksel ile Ankara arasında karşılıklı faydaya dayalı, güçlü bir iş birliğinin ne denli zorunlu olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.”
Brüksel’in ekonomik, ticari ve güvenlik alanlarında Türkiye ile ortaklığı derinleştirmek istediğini belirten Kos, siyasi reform başlıklarında atılacak adımların ise müzakere sürecinin geleceğini belirlemeye devam edeceğini ifade etti.
