Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), 2025 yılı boyunca dünya genelinde yaklaşık 5,8 milyon mülteci çocuğun eğitim hakkından mahrum kaldığını açıkladı. Yayımlanan raporda, küresel insani yardım fonlarındaki sert düşüşlerin eğitim krizini daha da derinleştirdiği uyarısında bulunuldu.
Verilere göre, dünya genelinde okul çağında bulunan 13,1 milyon mülteci çocuğun yüzde 44’ü geçtiğimiz yıl hiçbir örgün eğitim kurumuna erişim sağlayamadı.
“Eğitim bütçesindeki kesintiler bir kuşağın geleceğini karartıyor”
BMMYK Mülteciler Yüksek Komiseri Berhem Salih, eğitimin yalnızca bir koruma kalkanı olmadığını, bireylerin kendi ayakları üzerinde durabilmesi için temel bir köprü olduğunu vurguladı. Salih konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“İnsani yardım ve kalkınma operasyonlarının karşı karşıya kaldığı ağır mali baskılar altında, eğitime ayrılan kaynakların kısılması onlarca yıllık ortak yatırımı heba etme ve bütün bir genç kuşağın geleceğe dönük umutlarını söndürme riski taşımaktadır. Zorunlu göç ve sığınmacılık, hiçbir çocuğun hedeflerinin sınırını belirlememelidir.”
Kendisi de geçmişte mültecilik deneyimi yaşamış eski bir Irak Cumhurbaşkanı olan Salih, kendi hayatında eğitimin sunduğu dönüştürücü güce işaret ederek uluslararası toplumu sorumluluk almaya çağırdı.
Kademeler arası uçurum: İlkokuldan liseye sert düşüş
BMMYK’nin paylaştığı eğitim verileri, kademeler ilerledikçe okul terk oranlarının hızla arttığını ortaya koydu:
- Mülteci çocukların ilkokul kademesinde eğitime erişim oranı 2025 yılında yüzde 65 seviyesinde gerçekleşti.
- Ortaöğretim ve lise seviyesine gelindiğinde ise bu oran sert bir düşüşle yüzde 32’ye geriledi.
- Yükseköğretimde ise olumlu bir ivme yakalanarak mültecilerin üniversiteye erişim oranı yüzde 11 ile tarihi bir rekor seviyeye ulaştı.
BMMYK’de bütçe krizi ve hayati yardımlarda kesinti tehlikesi
Eğitimdeki aksaklıkların arka planında uluslararası bağışçıların sağladığı finansmandaki gerileme yatıyor. BMMYK’nin bütçesi 2024 yılındaki 5,2 milyar dolar seviyesinden 2025’te 3,9 milyar dolara geriledi; buna karşın himaye altındaki mülteci nüfusu tarihi zirvesini gördü.
Kurum, bu yıl mültecileri koruma ve temel hizmetleri sürdürme misyonu için 8,5 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç duyulduğunu, ancak temmuz sonu itibarıyla bu tutarın sadece yüzde 32’sinin (yaklaşık 2,7 milyar dolar) toplanabildiğini bildirdi. Ciddi bütçe açığı sebebiyle yaklaşık 8,3 milyon mülteci ve zorla yerinden edilmiş kişinin hayati insani yardımlardan mahrum kalma riskiyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.
