Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyesinin yükselmesi, yalnızca kıyı şeritlerinin ve sulak alanların sular altında kalmasına yol açmakla kalmıyor; aynı zamanda insanlığın günlük yaşamını sürdürmesi için hayati önem taşıyan doğal ekosistem hizmetlerini de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor. Bilim dergisi PNAS Nexus’ta yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, yüzyılın sonuna kadar yükselen sular nedeniyle dünyada her yıl yüz milyarlarca dolarlık doğa hizmeti kaybedilebilir.
Çin’deki Sun Yat-sen Üniversitesi Çevre Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Shaoqing Long liderliğindeki araştırma ekibi, 2030 ile 2100 yılları arasında beş farklı emisyon senaryosunu inceleyerek kıyı taşkınlarının yaratacağı ekonomik ve ekolojik faturayı hesapladı.
Yüzyıl sonunda yıllık 130 ila 339 milyar dolarlık kayıp
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) verileri ile küresel arazi kullanım haritalarını birleştiren çalışmaya göre, 2100 yılına gelindiğinde doğal ekosistemlerin sunduğu su arıtma, fırtınalardan korunma, gıda üretimi ve karbon depolama gibi hizmetlerdeki küresel yıllık kaybın boyutları şu seviyelere ulaşacak:
- Düşük emisyon senaryosu: Yıllık yaklaşık 130 milyar dolar,
- Orta senaryo: Yıllık yaklaşık 164 milyar dolar,
- Yüksek emisyon senaryosu: Yıllık yaklaşık 339 milyar dolar.
Araştırmacılar, bu kayıpların büyük bölümünün 2060 yılından sonra hızlanarak birikeceğine dikkat çekiyor.
Mısır, Irak ve Körfez ülkeleri en yüksek risk grubunda
Mutlak ekonomik kayıp tutarında Çin yıllık 36,7 milyar dolarla ilk sırada yer alırken, onu Myanmar, Brezilya, Rusya ve Vietnam izliyor. Ancak kayıplar ülkelerin sahip olduğu toplam doğal ekosistem hizmetlerine oranlandığında, alçak kıyı şeritlerine ve büyük nehir deltalarına sahip ülkeler en ağır darbeyi alıyor.
Oransal kayıpta Hollanda, Mısır, Bahamalar, Belçika ve Irak dünyanın en kırılgan ülkeleri arasında başı çekerken; Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Libya da en fazla kayıp yaşayacak ilk 20 ülke listesinde yer aldı. Çalışma ayrıca, tarihsel olarak küresel karbon emisyonlarına en az katkıda bulunan ülkelerin iklim krizinin faturasını en ağır şekilde ödeyeceğini ortaya koydu.
Sulak alanlar ve tarım arazileri tehdit altında
Araştırma verileri, alçak rakımlı bölgelerde yoğunlaşan sulak alanların yüksek emisyon senaryosunda yüzde 2,2 oranında kayba uğrayarak en hassas ekosistem olduğunu gösteriyor. Küresel ekonomik kaybın yüzde 59 ila 60’lık kısmını ise kıyı bölgelerindeki verimli tarım arazileri ve yerleşim alanları oluşturuyor. Bilim insanları, mevcut modellemelerin gelecekte inşa edilebilecek kıyı koruma bariyerlerini hesaba katmadığını belirterek, bu verilerin ülkelerin uyum politikalarında önceliklerini belirlemesi açısından kritik bir uyarı niteliği taşıdığını vurguluyor.
