Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 7 Ekim 2023 olaylarının üçüncü yıl dönümü arifesinde yaptığı açıklamada, İsrail ile Hamas arasında süregelen çatışmaların tamamen sonlandırılması, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve krizin çözümüne yönelik ikinci aşamaya ivedilikle geçilmesi çağrısında bulundu.
Sosyal medya platformu X üzerinden resmi bir bildiri yayımlayan Guterres; Gazze Şeridi’ne geniş ölçekli insani yardım girişine izin verilmesinin, uluslararası hukuka riayet edilmesinin ve bölgesel barış için siyasi bir yol haritası inşa edilmesinin vaktinin geldiğini vurguladı.
“74 binden fazla can kaybı ve yüzde 90 yıkım”
İsrail’in Gazze’ye yönelik operasyonlarının geride bıraktığı ağır bilançoya dikkat çeken BM verilerine göre, bugüne kadar 74 binden fazla sivil hayatını kaybetti, kentin bina ve altyapısının ise yüzde 90’ı enkaza döndü.
Guterres açıklamasında, hem 7 Ekim saldırılarında yaşamını yitirenlerin ve rehin tutulurken ölenlerin ailelerinin acısını paylaştığını belirtti hem de Gazze halkının maruz kaldığı yıkımın boyutlarına dikkat çekti:
- Sivillerin dayanılmaz şartları: Gazze’de sivillerin katlanılması imkansız koşullar altında yaşam mücadelesi verdiğini ifade eden Guterres, kitlesel yerinden edilmelerin ve can kayıplarının artık son bulması gerektiğini kaydetti.
- Kalıcı barış vizyonu: İsrailliler ve Filistinlilerin karşılıklı haklarına saygı duyulan, güven içinde yan yana yaşayabilecekleri adil bir geleceğin kurulmasının BM’nin temel taahhüdü olduğunu hatırlattı.
Trump’ın ateşkes planı sonrası siyasi belirsizlik sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ekim 2025’te ilan ettiği ateşkes mutabakatının üzerinden aylar geçmesine karşın, bölgenin siyasi ve askeri geleceğindeki belirsizlik aşılamadı.
Silahsızlanma ve çekilme anlaşmazlığı
Guterres, geçen yıl sağlanan ateşkesin bir nebze rahatlama getirdiğini ancak henüz tam bir güvenlik ortamı, yeterli insani yardım ve güvenilir bir toparlanma süreci sağlayamadığını belirtti.
Mevcut tıkanıklığın temel başlıkları şu şekilde öne çıkıyor:
- İsrail’in çekilme şartı: Gazze Şeridi’nin büyük kısmında askeri varlığını sürdüren İsrail, Hamas’ın silahlarının tamamen ve denetimli olarak teslim edilmediği bir senaryoda birliklerini geri çekmeyi reddediyor.
- Hamas’ın kademeli planı: Hamas yönetimi ise tek taraflı ve anlık bir teslimiyet yerine, zamana yayılan kademeli bir silahsızlanma sürecinin işletilmesini talep ediyor.
BM Genel Sekreteri, taraflara üstlendikleri taahhütleri eksiksiz yerine getirme çağrısı yaparak, çatışmayı nihai olarak sonlandıracak kapsamlı barış planının bir sonraki aşamasına vakit kaybetmeksizin geçilmesi gerektiğini ifade etti.
