Suriye’de devrik rejimin çöküşünün ardından çadır kamplardaki sivillerin geri dönüşünü sağlamak ve tahrip olan altyapıyı ayağa kaldırmak amacıyla başlatılan “İdlib’e Vefa” insani yardım kampanyası ilk yılını geride bıraktı. 26 Eylül 2025’te Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın katılımıyla duyurulan girişimin birinci yılında, toplanan bağışların mali yapısı ve sahada tamamlanan projelerin bilançosu kamuoyuna açıklandı.
Kampanya Direktörü Ahmed ez-Zir, açılış gecesinde 208 milyon dolar olarak kayıtlara geçen taahhütlerin daha sonra 210 milyon dolara ulaştığını belirtti. Bu rakamın tek seferde toplanan hazır bir bütçe olmadığını vurgulayan Zir, kaynağın nakit bağışlar, ayni yardımlar ve doğrudan proje uygulama taahhütleri olmak üzere üç ana kaleme ayrıldığını dile getirdi.
Mali tablo ve kaynakların dağılımı
Kampanya kapsamında belirlenen taahhütlerin geri dönüş süreçleri ve kapsamı şu şekilde yapılandırıldı:
- Nakit taahhütler: Toplam 29 milyon dolarlık nakit sözünün yaklaşık yüzde 70’i tahsil edilirken, iş insanları ve bağışçıların taksitli ödemeleri devam ediyor.
- Ayni yardımlar: Kış aylarındaki acil müdahaleler için gayrimenkul bağışları, kışlık kıyafet ve yakacak yardımları teslim alındı.
- Proje taahhütleri: İnsani yardım kuruluşlarıyla imzalanan yaklaşık 90 çerçeve anlaşmayla, kampları lağvedip halkı evlerine döndürmek adına özellikle güney ve doğu kırsalındaki altyapıya odaklanıldı.
Zir, birçok projenin doğası gereği yıllara yayıldığını, bu nedenle kampanyanın tek bir yılla sınırlı kalmayıp çok yıllı bir stratejiyle yürütüldüğünü hatırlattı.
Eğitim ve sağlık yatırımları ilk sırada
Yürütülen çalışmalarda öncelik eğitim sektörüne verildi. İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve valilik denetiminde yaklaşık 500 okulun finansmanı sağlanırken, halen 100 okulun tadilatı sürüyor. Sınıflar için 10 binden fazla sıra, 5 bini aşkın yazı tahtası ve kışlık ısıtıcı temin edildi.
Sağlık ve kamu hizmetlerinde de uzun vadeli yatırımlar devreye alındı. İdlib kent merkezinde Asfari Vakfı ortaklığıyla üç yıl sürecek bir kadın doğum ve çocuk hastanesinin temelleri atılırken, Cisr eş-Şuğur’da iki yıl içinde tamamlanacak bir hastane projesi için imzalar atıldı. Ayrıca 30’u aşkın caminin onarımı tamamlandı, kanalizasyon hatlarına 6 bin rögar kapağı yerleştirildi ve iki büyük su deposunun yapımına başlandı.
İhtiyaç 3 milyar dolar: Kampanya yüzde 10’unu karşılıyor
Sahadaki en büyük engelin yüksek maliyetli altyapı projeleri olduğunu kaydeden kampanya yönetimi, İdlib genelinde keşif özeti hazır 1700 projenin toplam maliyetinin 3 milyar doları bulduğunu belirtti. Mevcut yardım taahhütlerinin kentin genel ihtiyacının yalnızca yüzde 10’una karşılık geldiği ifade edildi.
Şeffaflığı sağlamak amacıyla, toplanan tüm fonların, projelerin ve paydaş kuruluşların incelenebileceği kapsamlı bir dijital platformun yakında erişime açılacağı duyuruldu. Platformun gecikme nedeni olarak ise yaklaşık 100 sivil toplum kuruluşuyla yürütülen veri eşleştirme süreçlerinin karmaşıklığı gösterildi.
