İsrail’de aşırı sağın en radikal temsilcilerinden biri olan ve Bezalel Smotrich liderliğinde faaliyet gösteren Dini Siyonizm Partisi (HaTzionut HaDatit), İsrail siyasetinde belirleyici bir güç merkezi olmaya devam ediyor. Kökeni Ulusal Birlik (Tkuma) hareketine dayanan parti; İsrail’in Yahudi kimliğini katı dini temellerle pekiştirmeyi, Batı Şeria’nın tamamı ile Necef ve Celile bölgelerinde yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerini genişleterek bölgeyi ilhak etmeyi ana hedefi olarak görüyor.
27 Ekim 2026 tarihinde yapılan 26. dönem Knesset seçimlerinde barajı aşarak 6 sandalye kazanan Smotrich’in partisi, koalisyon dengelerinde vazgeçilmez bir kilit aktör olma iddiasını sürdürüyor.
Kuruluş kökleri ve radikal ittifaklar
Dini Siyonizm Partisi’nin temelleri, 1990’ların sonlarında Ulusal Dini Parti’den (Mafdal) ayrılan aşırı sağcı fraksiyonlara dayanıyor. 2019 yılında Tkuma’nın liderliğini üstlenen Smotrich, Mart 2021 seçimleri öncesinde partiyi “Dini Siyonizm” adıyla yeniden yapılandırdı. Bu süreçte Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) ve Noam gibi marjinal aşırı sağ partilerle ortak seçim blokları kurarak parlamentodaki varlığını konsolide etti.
2022 seçimlerinde kazanılan 14 sandalyelik ortak listenin ardından Binyamin Netanyahu başbakanlığındaki koalisyon hükümetine Maliye Bakanı olarak dahil olan Smotrich, aynı zamanda Savunma Bakanlığı bünyesindeki Sivil Yönetim biriminden sorumlu kılındı. Bu çifte yetki, partiye hem devlet bütçesini kontrol etme hem de işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşim planlamalarını doğrudan yürütme fırsatı verdi. 2026 seçimlerinde ise Ben-Gvir ile yolları ayrılan parti, Moshe Feiglin liderliğindeki Zehut hareketiyle ortak listeyle sandığa gitti.
İdeolojisi: İlhak, teokrasi ve yargıyı zayıflatma
Siyasi yelpazenin en uç noktasında yer alan Dini Siyonizm Partisi, etnik-milliyetçi tutumu Ortodoks dini değerlerle birleştiriyor:
- Filistin Devleti Karşıtlığı ve İlhak: Filistin devletinin kurulmasını mutlak bir tehdit olarak gören parti, Batı Şeria’nın tarihi ve dini olarak tamamen Yahudi halkına ait olduğunu savunarak bu topraklarda resmi İsrail egemenliğinin ilan edilmesini talep ediyor.
- Yerleşimlerin İki Katına Çıkarılması: Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimci sayısını 500 binden 1 milyona çıkarmayı hedefleyen Smotrich, Ulaştırma Bakanlığı bütçesinin önemli bir kısmını yerleşim yerlerinin altyapısına tahsis etti ve çok sayıda yasa dışı karakol yerleşime resmiyet kazandırdı.
- Yargı Darbesi: Yüksek Mahkeme’nin yetkilerini kısıtlamayı, parlamento ve hükümet kararlarının yargı denetiminden muaf tutulmasını savunan yargı reformu paketinin en ateşli destekçileri arasında Simcha Rothman gibi parti kurmayları yer aldı.
- Ekonomik Baskı ve Kısıtlamalar: Filistin yönetimine ait vergi gelirlerinden yüz milyonlarca şekellik kesintiler uygulayarak Filistin kurumlarını mali darboğaza sürükledi.
Gazze savaşı ve siyasi krizler
7 Ekim 2023’te başlayan Gazze savaşı döneminde güvenlik kabinesinde yer alan parti yönetimi; Filistinlilerin göç ettirilmesi, Gazze’nin yeniden yerleşime açılması ve 2005 yılındaki tek taraflı çekilme yasasının yürürlükten kaldırılması yönündeki çağrılarıyla uluslararası kamuoyunda sert tepki topladı. Savaş döneminde kurulan daraltılmış savaş kabinesine dahil edilmemesi nedeniyle parti ile Netanyahu arasında zaman zaman tansiyon yükseldi.
Kurduğu haham ağları, Regavim gibi aşırı sağcı yerleşimci sivil toplum kuruluşları ve “Tepe Gençliği” gibi radikal gruplar üzerindeki etkisiyle hareket eden Dini Siyonizm Partisi, İsrail iç siyasetinde hem merkez partilerle hem de laik kesimle derin ayrışmalar yaşamaya devam ediyor.
