İsrail’de gerçekleştirilen erken genel seçimler, hiçbir siyasi bloğun meclis çoğunluğunu elde edememesi nedeniyle ülkeyi yeniden derin bir siyasi belirsizliğe sürükledi. Mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu güç kaybetmesine rağmen siyaset sahnesindeki varlığını korurken, Filistin kökenli vatandaşları temsil eden Arap partilerinin sandıktan tarihi bir zaferle çıkması bütün dengeleri altüst etti.
Uluslararası basının geniş yer ayırdığı sonuçlara göre, 120 sandalyeli Knesset’te hükümet kurmak için gereken 61 koltuğa hiçbir ittifak tek başına ulaşamadı.
Seçim sonuçları kilitlendi: Sayılar ne söylüyor?
Açıklanan ilk resmi sonuçlara göre Netanyahu liderliğindeki sağ blok yarışı önde tamamlasa da çoğunluğun gerisinde kaldı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku ikinci sırada yer alırken, asıl sürprizi toplam 19 sandalye kazanan Arap listeleri yaptı.
Netanyahu yanlısı cephenin ve muhalefetin 61 barajını aşamaması, yeni hükümetin kurulmasını kritik pazarlıklara bağladı. Ortak Liste’nin 12, Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi’nin (Ra’am) ise 7 milletvekili çıkarması, Arap partilerini hükümet denkleminin merkezine yerleştirdi.
Muhalefetin önündeki zorlu denklem
Muhalefet lideri Gadi Eisenkot, seçimlerin ardından kritik bir sınavla karşı karşıya kaldı. Masadaki senaryolar muhalefet açısından oldukça dar bir alana işaret ediyor:
- Azınlık hükümeti: Muhalefet, Arap partilerinin dışarıdan desteğini alarak bir azınlık hükümeti kurabilir.
- Geniş tabanlı koalisyon: Netanyahu karşıtı sağ ve merkez partilerle uzlaşma yolları aranabilir ancak blok içerisindeki milliyetçi kanatlar Arap vekillerle doğrudan ortaklığa mesafeli yaklaşıyor.
- Erken seçim riski: Uzlaşma sağlanamazsa İsrail, 2019-2022 yılları arasındaki siyasi kriz sarmalına dönerek önümüzdeki nisan ayında yeniden sandık başına gidebilir.
Arap seçmenin sandığa ilgisi rekor getirdi
Ülke genelinde seçime katılım oranı yüzde 77,7 ile son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. İsrail nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan Filistin kökenli vatandaşların yüksek katılımı, bu tarihi temsiliyetin ana kaynağı oldu.
Uzmanlar, Arap seçmendeki bu yüksek hareketliliği aşırı sağcı politikaların yarattığı endişelere, yerel yerleşimlerde artan organize suç oranlarına ve mevcut hükümet döneminde tırmanan ayrımcılık algısına bağlıyor. Ancak elde edilen 19 sandalyenin parlamentoda ne ölçüde karar mekanizmalarına yansıyacağı, Yahudi muhalefet partilerinin tutumuna göre şekillenecek.
Netanyahu gücünü koruyabilecek mi?
Kendi partisinin beklentileri aşmasıyla tamamen saf dışı kalmayan Netanyahu, hükümet kurulamadığı takdirde geçici başbakanlık görevini sürdürmeye devam edecek. Bu durum kendisine hem güvenlik hem de dış politika alanında hareket alanı sağlıyor.
İsrail Cumhurbaşkanı İshak Herzog’un koalisyon görüşmelerini başlatması beklenirken, uzlaşmazlıkların aşılamaması halinde ülkenin yeni bir erken seçimle siyasi çıkmaza girmesi en kuvvetli ihtimallerden biri olarak değerlendiriliyor. Her durumda, Arap partilerinin oluşturduğu sandalye gücü dikkate alınmadan bir formül üretilmesi artık imkânsıza yakın görünüyor.
