İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi partilerin meclisteki temsil gücünü artırmak amacıyla 2015 yılında kurduğu “Ortak Liste”, İsrail parlamentosu Knesset’te Arap toplumunun sesini duyuran en kritik siyasi yapı olarak öne çıkıyor. Seçim barajının yükseltilmesine bir savunma refleksi olarak doğan ittifak, yıllar içinde yaşanan ayrışmalar ve yeniden birleşmelerle İsrail siyasetinin belirleyici aktörlerinden biri oldu.
Ortak Liste, Şubat 2015’te Knesset’in seçim barajını yüzde 2’den yüzde 3,25’e çıkarmasının ardından halkın birlik talebi doğrultusunda kuruldu. İttifak ilk aşamada dört ana partiyi bünyesinde topladı: Barış ve Eşitlik İçin Demokratik Cephe (Hadaş), Ulusal Demokratik Birlik (Balad), Değişim İçin Arap Hareketi (Ta’al) ve Birleşik Arap Listesi (Ra’am).
2015’ten günümüze seçim dönemeçleri
Ortak Liste, kurulduğu günden bu yana inişli çıkışlı bir temsil grafiği çizdi:
- Mart 2015 (20. Knesset): Arap seçmenin yüzde 64 gibi yüksek bir katılımla sandığa gitmesi sonucu 13 sandalye kazanan Ortak Liste, Knesset’in en büyük üçüncü siyasi gücü haline geldi.
- Nisan 2019 (21. Knesset): İttifakın iki ayrı blok olarak seçime girmesi ve katılımın yüzde 49’a gerilemesiyle temsil sayısı 10 sandalyeye düştü.
- Eylül 2019 (22. Knesset): Kamuoyu baskısıyla taraflar yeniden birleşti ve mecliste tekrar 13 sandalye elde edildi.
- Mart 2020 (23. Knesset): Yüzde 65’lik rekor katılım oranıyla tarihi bir başarıya imza atılarak sandalye sayısı 15’e yükseldi.
- 2021 ve 2022 Seçimleri: Mansur Abbas liderliğindeki Ra’am’ın ittifaktan ayrılarak koalisyon hükümetine doğrudan katılma stratejisi izlemesi ve Balad’ın tek başına seçime girip baraj altında kalması dengeleri değiştirdi; Arap temsili 10 sandalyede kaldı.
2026 seçimleri ve Yüksek Mahkeme kararı
Ekim 2026 Knesset seçimlerinde Ortak Liste; Hadaş, Ta’al ve Balad partilerinden oluşan üçlü bir blok halinde yeniden yapılandı. Hükümet koalisyonlarıyla doğrudan pazarlık alanını korumak isteyen Ra’am ise yarışa bağımsız olarak katıldı.
Üçlü ittifakın liste başına Hadaş lideri Prof. Dr. Yusuf Cebarin geçerken, Ta’al Genel Başkanı Ahmed et-Tibi ikinci, Balad lideri Sami Ebu Şehade ise üçüncü sırada yer aldı. Seçim öncesinde İsrail Merkez Seçim Komisyonu’nun ittifakı ve adaylarını yarıştan men etme kararı siyasi krize yol açsa da İsrail Yüksek Mahkemesi bu kararı iptal ederek listenin seçime girmesine onay verdi.
Yoğun seçmen katılımının kaydedildiği seçimlerin ilk sonuçlarına göre Arap partileri toplamda 18 sandalyeye ulaştı. Sandalyelerin 11’ini Ortak Liste, 7’sini ise Ra’am kazanarak meclisteki hükümet kurma senaryolarının seyrini doğrudan etkileyecek tarihi bir güç elde etti.
