Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron cuma günü Fransız BFM kanalına yaptığı açıklamada, Fransa’nın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak ve petrol tankerleri ile kargo gemilerine refakat etmek için diğer ülkelerle birlikte “barışçıl bir operasyon” planladığını belirterek, “İran’ın neden olduğu sorunları bombalayarak çözmek imkansız.” dedi.
Macron perşembe günü yaptığı açıklamada ise boğazı açmaya yönelik askeri bir operasyonun “gerçekçi olmadığını”, zira bunun “çok uzun zaman alacağını ve boğazdan geçen herkesi tehditlere maruz bırakacağını” ifade etmişti.
Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, Bahreyn tarafından sunulan ve boğazdaki seyrüseferi korumak için “savunma gücü” kullanımına izin veren karar tasarısına ilişkin cuma günü yapılması planlanan oylamayı erteledi. The New York Times gazetesinin diplomatlara ve BM yetkililerine dayandırdığı haberine göre Rusya, Çin ve Fransa; Arap ülkelerinin boğazı yeniden açmak için İran’a karşı askeri harekata yetki verilmesi yönündeki baskılarını güç kullanımına izin veren her türlü formüle karşı çıkarak fiilen engelledi.
Fransız gemisi Hürmüz’ü geçti
Bağlantılı bir gelişme olarak, Fransız “CMA CGM” grubuna ait bir konteyner gemisi Hürmüz Boğazı’ndan geçti. Bu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşının 35 gün önce başlamasının ardından hayati öneme sahip koridorun kapatılmasından bu yana Avrupa’ya ait bir geminin ilan edilen ilk geçişi oldu.
Deniz trafiği takip sitesi “MarineTraffic” verilerine göre, Malta bandıralı “Kribi” adlı gemi perşembe öğleden sonra boğazı batıdan doğuya doğru geçerek cuma günü Umman kıyıları açıklarında, varış noktası belirtilmeksizin yolculuğuna devam etti.
Dünyanın en büyük üçüncü konteyner nakliye şirketine ait gemi, İran kıyıları yakınlarındaki Larak Adası’nın kuzeyinden, muhtemelen İran Devrim Muhafızları ile koordine edilerek belirlenen bir deniz rotası üzerinden geçti. Denizcilik alanında uzmanlaşmış “Lloyd’s” şirketi daha önce, boğazdan güvenli çıkış için bu rotayı kullanmak isteyen gemilerin Tahran’a maddi bir bedel ödemesi gerektiğini bildirmişti.
İran’ın dostları geçiyor
Bu hafta başlarında Çin, üç konteyner gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini doğrularken; Malezya, İran’ın kendi petrol tankerlerinin ücret ödemeden boğazdan geçmesine izin verdiğini açıkladı.
İran, ABD ve İsrail ile birlikte kendisine yönelik saldırılara katılan ülkelerle bağlantılı gemilerin geçişine izin vermeyeceğini, ancak dost ülkelerden gelen gemilerin önceden koordinasyon sağlanması kaydıyla geçişine izin verebileceğini defalarca vurgulamıştı.
İngiltere, perşembe günü boğazı yeniden açma ve güvenli geçişi sağlama çabalarını görüşmek üzere 40’tan fazla ülkenin katılımıyla bir toplantıya ev sahipliği yaptı ve Bahreyn’in bu konudaki karar çıkarma çabalarına destek verdiğini duyurdu.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, enerji fiyatlarında keskin bir artışa ve tedarik zincirlerinde bozulmalara yol açtı. Deniz taşımacılığı analiz şirketi “Kpler” verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği savaş öncesi dönemlere kıyasla %93 oranında azalarak benzeri görülmemiş bir düşüş yaşadı. Şirket, savaşın patlak vermesinden bu yana boğazdan yalnızca 225 civarında hammadde taşıyan tankerin geçtiğini bildirdi.
