Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Başbakan Mustafa Madbuli ve Maliye Bakanı Ahmed Kucuk ile gerçekleştirdiği toplantıda, mükelleflerin gelecekteki vergi borçlarından düşülmek üzere “vergi sukuku” ihraç edilmesini öngören finansal öneriyi onayladı. Mısır Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu enstrümanın mükelleflere “uygun ve cazip bir getiri” sağlayacağı, bu sayede devletin doğrudan borçlanma ihtiyacını ve borç servis faturasını hafifletmeyi hedeflediği bildirildi.
Vergi sukuku, geleneksel banka kredileri veya hazine bonoları yerine, hükümetin gelecekte toplayacağı vergi gelirlerinin bir kısmını bugünden nakit olarak tahsil etmesini sağlayan alışılmadık bir borçlanma aracı olarak tanımlanıyor.
Büyüme verilerine rağmen dış borç stoku artıyor
Maliye Bakanı Ahmed Kucuk, Mısır ekonomisinin 2025-2026 mali yılının ilk 9 ayında %5,2 oranında reel büyüme kaydettiğini, vergi matrahının genişlediğini ve bütçe açığının GSYH’ye oranının son iki yılda %13,2 azaltıldığını savundu. Ancak açıklanan resmi finansal veriler, ülkenin yeni finansman kaynaklarına olan ihtiyacının devam ettiğini ortaya koyuyor.
Mısır Merkez Bankası’nın son raporuna göre:
-
Toplam dış borç: Mart 2026 sonu itibarıyla 164,8 milyar dolara yükseldi (Aralık 2025’te 163,9 milyar dolardı).
-
Uzun vadeli dış borç: 134,3 milyar dolar seviyesine ulaştı.
-
Kamu dış borcu: Doğrudan hükümetin yükümlülüğünde olan borç miktarı 82,8 milyar dolara çıktı.
Uzman değerlendirmeleri: Çift keskin kılıç
Vergi sukuku hamlesi ekonomistler ve uzmanlar tarafından farklı yönleriyle değerlendiriliyor:
-
Gelişmiş Likidite ve Kayıt Dışılıkla Mücadele: Siyasal İktisat Profesörü Abdel Nabi Abdel Muttalib, bu adımın hükümete acil likidite sağlayacağını ve mükellefleri gerçek karlarını beyan etmeye teşvik edebileceğini belirtti.
-
Gelecek Gelirlerin İpotek Edilmesi: Abdel Muttalib ve Ekonomist Abdel Hafez al-Sawi, bu uygulamanın “çift keskin kılıç” olduğuna dikkat çekerek, bugünden toplanan vergi gelirleri nedeniyle gelecek yıllarda bütçe vergi tahsilatının düşeceğini ve devletin üzerine ekstra bir getiri yükü bineceğini vurguladı.
-
Özel Sektör Yatırımlarının Baskılanması: Yüksek getiri vaat edilmesi halinde yatırımcıların üretim odaklı projeler yerine sukuk alımına yönelebileceği, bunun da özel sektör yatırımlarını kısıtlayabileceği uyarısı yapıldı.
IMF ödemelerinin ardından geldi
Yeni finansal enstrümanın duyurulması, Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Genişletilmiş Fon Kolaylığı (EFF) ve Dayanıklılık ve Sürdürülebilirlik Programı kapsamında Mısır’a yaklaşık 1,8 milyar dolarlık yeni dilim ödemesini onaylamasının hemen ardından gerçekleşti. Mısır yönetimi, uluslararası finans kuruluşlarından sağlanan kaynakların yanı sıra iç piyasada yeni borçlanma araçları geliştirerek kamu maliyesi üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor.
