İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek ve vefat eden Amerikalı Senatör Lindsey Graham’ın cenaze törenine katılmak üzere Washington’a gerçekleştirdiği ziyaret, olağanüstü güvenlik tedbirleri ve hukuki tartışmalar eşliğinde tamamlandı.
Normal şartlarda sivil uçuşların da gerçekleştiği Ben Gurion Havalimanı’nı kullanan Netanyahu, bu kez İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait “Siyon Kanadı” (Wing of Zion) isimli resmi uçakla Necef Çölü’ndeki Nevatim Askeri Hava Üssü’nden hareket etti.
Gizli kalkışın arkasındaki güvenlik endişeleri
İsrail’in Kanal 12 televizyonunda yer alan bilgilere göre, Başbakanlık ve güvenlik birimleri İran kaynaklı suikast ve saldırı tehditlerine karşı alarma geçti. Tahran yönetiminin üst düzey İsrail makamlarını hedef alarak stratejik avantaj elde etmeyi amaçladığı yönündeki istihbarat raporları üzerine İç Güvenlik Teşkilatı Şin-Bet kriz protokollerini devreye soktu.
Şin-Bet’in tavsiyesi doğrultusunda şu önlemler uygulandı:
Sivil Havalimanı İptali: Kalkış Ben Gurion yerine askeri üs olan Nevatim’e kaydırıldı.
Basın Yasağı: Gazetecilerin uçakta yer almasına müsaade edilmedi.
Zamanlama Gizliliği: Uçağın kalkış ve iniş saatleri kamuoyundan tamamen saklandı.
Gizlilik önlemlerine rağmen, uçak uluslararası hava sahasına girdikten sonra açık kaynaklı uçuş takip sistemleri üzerinden canlı olarak izlendi. FlightRadar24 verilerine göre, “4X-ISR” tescilli 26 yaşındaki hükümet uçağı kalkıştan kısa bir süre sonra Akdeniz üzerinde binlerce kullanıcı tarafından anlık takip edilerek en çok izlenen rotalardan biri haline geldi.
UCM’nin tutuklama kararı ve Avrupa uçuş rotası
Uçuşun teknik boyutunun yanı sıra diplomatik ve hukuki boyutu da uluslararası toplumun dikkatinden kaçmadı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), 21 Kasım 2024 tarihinde Gazze Şeridi’nde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu tuttuğu Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Halen yürürlükte olan bu karar nedeniyle Netanyahu’nun uçuş güzergâhı mercek altına alındı.
Anadolu Ajansı’nın aktardığı verilere göre, Netanyahu’yu taşıyan uçak Roma Statüsü’ne taraf olan Yunanistan, İtalya ve Fransa hava sahalarını kullandı. Geçmiş gezilerde (örneğin Eylül 2025’teki New York seyahatinde) bazı Avrupa ülkelerinin hava sahalarından kaçınılarak Cebelitarık üzerinden dolaşılmış ve rota iki saat uzatılmıştı. Bu sefer ise doğrudan Avrupa hava sahasının tercih edilmesi dikkat çekti.
Avrupa Birliği’nden taraf ülkelere yükümlülük hatırlatması
Hava sahası kullanımının ardından Avrupa Komisyonu Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar El Anouni düzenlediği basın toplantısında AB’nin tutumunu yineledi. Taraf ülkelerin UCM ile tam iş birliği yapma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlatan El Anouni; AB’nin uluslararası ceza adaletine, mahkemenin bağımsızlığına ve cezasızlıkla mücadeleye tam destek verdiğini vurguladı.
