Suriye İç Güvenlik Güçleri, ülkenin batısındaki Tartus kentinde devrik Beşşar Esed rejiminin üst düzey askeri figürlerinden eski Tümgeneral Muhammed Ali Durgam’ın yakalandığını duyurdu. Yapılan resmi açıklamada, Durgam’ın hem 2011 yılında başlayan halk devrimi sırasında silahsız göstericilere ateş açılması talimatını verdiği hem de 1982 yılındaki tarihi Hama Katliamı’nda bizzat rol aldığı gerekçesiyle gözaltına alındığı bildirildi.
2011 göstericilerine doğrudan ateş emri verdi
Güvenlik birimlerinin paylaştığı ilk soruşturma raporlarına göre Durgam, 2011 yılında Şam kırsalında (Rif Şam) barışçıl gösteriler düzenleyen sivil kitlelere yönelik kanlı müdahalelerde doğrudan sorumluluk taşıyor. Durgam’ın emrindeki askeri birliklere silahsız protestocuları doğrudan hedef alma emri verdiği, bölgede gerçekleştirilen baskınları ve kitlesel keyfi tutuklamaları bizzat yönettiği kaydedildi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), 2011 yılında rejim ordusundan ayrılan muhalif bir askerin tanıklığına dayanarak, Durgam ve beraberindeki bir komutanın Şam ve çevresinde göstericilere ateş açılması yönünde emir verdiklerini raporlamıştı. Bu suçlamalar sebebiyle Durgam, Ocak 2012’de Avrupa Birliği ve akabinde İngiltere tarafından yaptırım listesine dahil edilmişti.
4. Tümen saha komutanlığı ve 1982 Hama geçmişi
Askeri sicil kayıtlarına göre Muhammed Ali Durgam, 2009 ile 2013 yılları arasında devrik liderin kardeşi Mahir Esed’in komutasındaki 4. Tümen’in saha komutanlığı görevini üstlendi. Söz konusu tümen, devrim sürecinde ülke genelinde sivillere yönelik en ağır ihlalleri gerçekleştiren ana rejim gücü olarak biliniyor.
Durgam’ın askeri kariyerindeki karanlık geçmiş ise çok daha eskiye uzanıyor. Zanlının, 1980’li yıllarda yaklaşık 40 bin sivilin hayatını kaybettiği Hama Katliamı ile Tedmür Çöl Cezaevi baskınından sorumlu tutulan “Savunma Birlikleri” (Seraya ed-Difa) bünyesinde takım ve birlik komutanlığı yaptığı belgelendi.
Devrik rejim mensuplarına yönelik adli takip sürüyor
Eski generalin yakalanması, Esed rejiminin 8 Aralık 2024’te çöküşünün ardından yeni Suriye yönetiminin başlattığı adli soruşturmalar kapsamında gerçekleşti. Yaklaşık üç hafta önce de Avusturya’da 8 yıl hapis cezasına çarptırıldıktan sonra Suriye’ye kaçan eski subay Musab Ahmed Ebu Rukbe güney vilayetlerinde yakalanmıştı.
Suriye güvenlik birimleri, geçmiş yıllarda sivillere yönelik savaş suçlarına, işkenceye ve yargısız infazlara karışmış rejim yetkililerinin adalet önüne çıkarılması amacıyla ülke genelindeki operasyonların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade ediyor.
