Almanya ve Türkiye, İsrail’in müzakere sürecini sekteye uğratma çabalarına rağmen, devam eden bölgesel savaşı sona erdirmek amacıyla İran ile ABD arasında doğrudan görüşmelere zemin hazırlanmasının önemini vurguladı.
Alman Dışişleri yetkilisi Johann Wadephul, cuma günü radyoya yaptığı açıklamalarda, ABD ile İran arasında doğrudan görüşmeler için hazırlıkların sürdüğünü ve bu temasların yakında Pakistan’da gerçekleşmesinin beklendiğini ifade etti. Çatışmaların devam ettiğine dikkat çeken Wadephul, ABD-İran görüşmelerine dair beklentiler sayesinde bir “umut ışığı” belirdiğini söyledi. Wadephul, “Edindiğim bilgilere göre dolaylı temaslar kuruldu ve doğrudan bir görüşme için hazırlıklar sürüyor” dedi.
Türkiye’nin diplomatik çabaları
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da Türkiye’nin ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşı sona erdirme çabalarını kararlılıkla sürdürdüğünü belirtti. İstanbul’da düzenlenen “Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi (Stratcom 2026)” sonrasında konuşan Yılmaz, “Bölgenin ve tüm dünyanın istikrarı ve refahı için devam eden saldırıların bir an önce sona erdirilmesi gerekliliğini” vurguladı.
Savaş bitse bile geride bıraktığı yıkımı onarmanın zaman alacağını belirten Yılmaz, “Sorunların müzakere ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini her zaman vurguladık. Savaşın faturası sadece can kayıpları veya bölgesel hasarla sınırlı kalmıyor; küresel ekonomiyi de derinden sarsıyor” ifadelerini kullandı.
Eş zamanlı olarak Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın savaşı sonlandırmak amacıyla İran, Pakistan ve Mısırlı mevkidaşlarının yanı sıra ABD’li yetkililerle yoğun bir telefon diplomasisi yürüttüğünü bildirdi.
İsrail süreci baltalıyor, Trump yanıt bekliyor
CBS televizyonunun ABD’li kaynaklara dayandırdığı habere göre, Trump yönetimi cuma günü İran’ın sunulan 15 maddelik ateşkes teklifine vereceği yanıtı bekliyor.
Ancak ABD menşeli Axios haber sitesi, İsrail’in bu barış sürecini engellemeye çalıştığını yazdı. Axios’a konuşan ABD’li kaynaklar, “ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in danışmanları, bazı İsrailli yetkililerin İran’la yürütülen müzakere çabalarını kasıtlı olarak sabote ettiğine inanıyor” bilgisini paylaştı. Kaynaklara göre Vance, İsrail’in savaş öncesindeki iyimser değerlendirmelerine zaten şüpheyle yaklaşıyordu.
Haberde ayrıca, Trump yönetiminin diplomasi çabalarının çökmesi halinde “büyük bir askeri tırmanışı” masada tuttuğu ve “İranlılar Vance ile bir anlaşmaya varamazlarsa, bir daha asla anlaşma elde edemeyecekleri” uyarısında bulunduğu belirtildi.
Perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji tesislerini vurma planını 10 günlüğüne, 6 Nisan’a kadar ertelediğini duyurmuştu. Trump, “Yalan haber medyasının yaydığı yanlış bilgilere rağmen müzakereler devam ediyor ve iyi gidiyor” demişti.
Savaşın Arka Planı:
28 Şubat 2026’da başlayan savaşta İsrail ve ABD’nin saldırıları sonucu, aralarında İran Dini Lideri Ali Hamaney ve üst düzey güvenlik yetkililerinin de bulunduğu yüzlerce kişi hayatını kaybetti. Tahran yönetimi ise bu saldırılara İsrail’e füzeler atarak ve Körfez’deki Arap ülkelerinde bulunan ABD çıkarlarını hedef alarak yanıt veriyor. Bu karşı saldırıların bölgedeki sivil altyapıya zarar vermesi ve can kayıplarına yol açması, ilgili ülkeler tarafından sert bir dille kınanmıştı.
