Gazze Şeridi’nde Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail ordusunun geri çekilmek yerine sahadaki işgal alanını sistematik biçimde genişlettiği uydu görüntüleriyle belgelendi. *The New York Times* tarafından gerçekleştirilen kapsamlı uydu analizi; İsrail’in mutabık kalınan geri çekilme hatlarını ihlal ederek Gazze genelinde 12 yeni askeri üs inşa ettiğini, toprak ve beton bariyerleri derinlemesine ilerlettiğini gözler önüne serdi.
İsrail ordusunun ateşkesin hemen ardından Gazze topraklarının yaklaşık yüzde 53’ünü fiili kontrolü altına aldığı, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun mayıs ayındaki açıklamasıyla bu oranın yüzde 60 seviyesine fırladığı belirtildi.
“Turuncu Bölge” ile Gazze ikiye bölündü
Uydu kayıtları, İsrail güçlerinin “Turuncu Bölge” adını verdiği tampon hatlar üzerinden Filistinlilerin hareket alanını abluka altına aldığını gösteriyor:
- Tahkimat ve askeri noktalar: Ateşkes hattının gerisinde yer alan topraklarda yaklaşık 1,6 kilometre (1 mil) içeri uzanan devasa toprak setler inşa edildi. Han Yunus yakınlarındaki güney hattında, savaşta yıkılan evlerin enkazları üzerine doğrudan 6 yeni askeri karakol kuruldu.
- Nüfusun sahil şeridine sıkıştırılması: Gazze nüfusunun yaklaşık 2 milyonluk ezici çoğunluğu, İsrail kontrolündeki alanların dışındaki dar kıyı şeridine hapsedildi. İsrail kontrolündeki hatta binlerce bina tamamen yerle bir edilirken, Filistinliler aşırı kalabalık, barınma krizi ve temel hizmetlerden yoksun bir alanda yaşam savaşı veriyor.
Google Earth ve BM verileri: Binaların yüzde 82’si hasarlı
Amerikan *Newsweek* dergisinin güncel Google Earth uydu görüntülerine dayandırdığı verilere göre, Birleşmiş Milletler Uydu Merkezi (UNOSAT) Gazze’deki toplam yapı stoğunun yüzde 82’sine denk gelen yaklaşık 200 bin binanın zarar gördüğünü tespit etti. Bu hasarlı yapıların üçte ikisinin tamamen yıkıldığı bildirildi.
Özellikle Refah kentindeki konut sıralarının tamamen haritadan silindiği, Şifa Hastanesi çevresinin ise tanınmaz hale geldiği aktarıldı. Birleşmiş Milletler raporları, Gazze içinde 1,9 milyon insanın yerinden edildiğini ve nüfusun yüzde 60’ından fazlasının evini tamamen kaybettiğini vurguluyor.
Kağıt üstünde ateşkes, sahada fiili ilhak
ABD arabuluculuğunda varılan Ekim 2025 tarihli ateşkesin kademeli bir İsrail çekilmesini öngörmesine karşın, Başbakan Netanyahu’nun “Hamas bütünüyle silahsızlanmadan tek bir asker çekilmeyecek” şartını öne sürerek süreci kilitlediği ifade ediliyor. İsrailli insan hakları örgütü Gisha ise tarım arazilerinin çoğunun askeri hatların içinde kalması ve yıkımların sürmesi nedeniyle salgın hastalıkların yayıldığı ve yeniden imarın fiilen imkansızlaştırıldığı uyarısında bulundu.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği kayıtlarına göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana geri çekilme hattı civarında İsrail ateşi sonucu 18’i kadın, 43’ü çocuk olmak üzere en az 196 Filistinli sivil hayatını kaybetti. Yalnızca ağustos sonu ile eylül başı arasında Deyr el-Belah’ın güneyinde 100’den fazla bina patlayıcılarla dümdüz edilirken, analizler İsrail’in sahada kalıcı yeni bir sınır ve güvenlik kuşağı oluşturduğunu belgeliyor.
