Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera’nın Almanya’nın başkenti Berlin’e yaptığı resmi ziyaret, sayıları 900 bini bulan Suriyeli mülteciler arasında büyük bir beklenti ve heyecan yarattı. Ziyaret sırasında, 2015 yılındaki sığınmacı krizinde kapıları açtığı için Suriyelilerin kalbinde özel bir yere sahip olan ve “Hacı Merkel” olarak anılan eski Almanya Başbakanı Angela Merkel ile Şera’yı yan yana gösteren bir fotoğraf sosyal medyada hızla yayıldı.
Dolaşıma giren bu “sanal” fotoğrafta iki lider çay içip samimi bir şekilde sohbet ederken görülüyordu. Aktivistler bu kareyi, Şera’nın Suriyelilere yönelik insani duruşu nedeniyle Merkel’e bir “vefa mesajı” olarak yorumladı. Pek çok sosyal medya kullanıcısı, gelecekte Suriye’deki meydanlara ve okullara Merkel’in adının verilmesi gerektiğini belirten duygusal mesajlar paylaştı.
Teyit süreci “sanal görüşmeyi” çürüttü
Söz konusu fotoğrafın taşıdığı siyasi ve sembolik anlam onu inandırıcı kılsa da, açık kaynak doğrulama birimlerinin yaptığı teknik incelemeler gerçeği ortaya çıkardı. İlk olarak, böylesine önemli bir diplomatik görüşmeye dair hiçbir Alman veya Suriye resmi haber ajansında ya da muteber medya kuruluşunda tek bir haber bile yer almadı.
Dijital içerik analiz araçlarıyla yapılan teknik incelemelerde, fotoğrafın %99 oranında yapay zeka üretimi olduğu kesinleşti. Ayrıca uzman gözüyle yapılan görsel doğrulama, algoritmaların yaptığı “üretim hatalarını” açıkça gözler önüne serdi:
-
Detaylardaki bozulmalar: Nesnelerin ve arka planın kenarlarında, dijital algoritmalarda sıkça rastlanan doğal olmayan iç içe geçmeler ve bulanıklıklar göze çarpıyordu.
-
Nesne dağılımı: Masadaki çay fincanlarının sayısında ve yerleşiminde gerçeklikle bağdaşmayan mantıksız bir uyumsuzluk mevcuttu.
-
Işık ve gölgeler: Cam yüzeylerdeki ve nesnelerdeki ışık yansımaları, odadaki varsayılan ışık kaynaklarıyla örtüşmüyor ve gölgelerde ciddi deformasyonlar bulunuyordu.
Sonuç olarak bu karenin; Şera ve Merkel arasında hiçbir resmi görüşme gerçekleşmemesine rağmen, kamuoyunun böyle bir buluşmayı görme arzusunu yansıtmak amacıyla teknoloji kullanılarak kurgulanmış “hayali bir senaryodan” ibaret olduğu anlaşıldı.
