Eski İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, sivil kayıpları ve altyapı yıkımını durdurmak amacıyla ülkesinin Amerika Birleşik Devletleri ile bir an önce savaşı sona erdirecek bir anlaşma yapması gerektiğini savundu.
2013-2021 yılları arasında dışişleri bakanlığı görevini yürüten Zarif, Amerikan Foreign Affairs dergisinde perşembe akşamı yayımlanan makalesinde, ABD ve İsrail’e karşı yürütülen çatışmalarda Tahran’ın “üstün taraf” olduğunu, ancak daha fazla yıkımın önüne geçmek için savaşın durdurulmasının şart olduğunu vurguladı.
“Savaşa devam etmek yerine zafer ilan edilmeli”
Zarif, çok konuşulacak makalesinde şu ifadelere yer verdi:
“İran, elde ettiği bu üstünlüğü savaşa devam etmek için değil; zafer ilan etmek, bu çatışmayı bitirmek ve yenilerinin patlak vermesini önleyecek bir anlaşma yapmak için kullanmalıdır.”
Tahran’ın tüm yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programına kısıtlamalar getirmeyi ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı teklif etmesi gerektiğini belirten Zarif, “Bu, Washington’ın geçmişte asla yanaşmayacağı ancak bugün kabul edebileceği türden bir anlaşmadır.” değerlendirmesinde bulundu. Zarif ayrıca, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana diplomatik ilişkilerin kesik olduğu ABD ile İran’ın karşılıklı bir “saldırmazlık paktı” imzalamaya ve ekonomik ilişkiler kurmaya da hazır olması gerektiğinin altını çizdi.
Savaşı sürdürmenin psikolojik olarak tatmin edici görünse de pratikte sivil hayatların ve altyapının yok edilmesinden başka bir işe yaramayacağı uyarısında bulundu.
“Trump’ın hakaretlerine öfkeliyim ama…”
Cuma günü X (eski adıyla Twitter) hesabından İngilizce bir açıklama yapan eski Dışişleri Bakanı, duygularını şu sözlerle dile getirdi: “Bir İranlı olarak Donald Trump’ın pervasız saldırganlığına ve kaba hakaretlerine büyük bir öfke duyuyorum. Aynı zamanda silahlı kuvvetlerimiz ve direnen halkımızla gurur duyuyorum. Bu barış planını Foreign Affairs gibi bir dergide yayımlama fikri beni de başlarda düşündürdü. Ancak savaşın, İran’ın ulusal çıkarlarına uygun şartlarda mutlaka sona ermesi gerektiğine ikna oldum.”
Savaş ortamında nadir duyulan bir barış sesi
Donald Trump’ın tek taraflı olarak çekilmesiyle çöken 2015 Nükleer Anlaşması’nın mimarlarından biri olan Zarif, İran siyasetinde nispeten “ılımlı” bir figür olarak biliniyor ve şu anki hükümette herhangi bir resmi görevde bulunmuyor.
Üst düzey askeri ve siyasi yetkililerin her gün “ABD hezimete uğratılana kadar savaşa devam” çağrıları yaptığı bir dönemde, Zarif gibi önde gelen bir ismin anlaşma çağrısında bulunması, krizin başından bu yana İran içinden yükselen nadir barış seslerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, detay vermekten kaçınarak Tahran’la bazı görüşmelerin yürütüldüğünü ima etmiş, ancak şartların kabul edilmemesi halinde İran’ı “Taş Devri’ne” döndürme tehdidini yinelemişti.
