Mısır kökenli tıp doktoru Abdulrahman Muhammed El-Sayed’in (Abdul), Michigan eyaletinde Demokrat Parti’nin Senato ön seçimlerini kazanması, ABD siyasetinde inanç ve liderlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Yüksek bağış toplayan güçlü rakiplerini geride bırakan El-Sayed’in başarısı, ABD Anayasası’nda dini bir kısıtlama bulunmamasına rağmen bugüne kadar yalnızca Hristiyan başkanlar tarafından yönetilen Beyaz Saray’ın geleceğine dair analizleri beraberinde getirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in El-Sayed’in yükselişini “sarsıcı bir gelişme” olarak nitelemesi ve Cumhuriyetçi kanadın adayın tam ismini öne çıkaran söylemleri, konunun siyasi programlardan ziyade dini kimlik ekseninde tartışıldığını gösterdi. Gallup tarafından yapılan kamuoyu araştırmaları ise Amerikan toplumunun yüzde 60’ının nitelikli olması halinde Müslüman bir başkan adayına oy verebileceğini ortaya koyuyor.
Avrupa’da kritik makamlara gelen Müslüman siyasetçiler
ABD’deki tartışmaların aksine, Avrupa’da Müslüman siyasetçiler merkezi yönetimlerde kritik görevler üstlenmeye devam ediyor:
-
Birleşik Krallık: Hamza Yusuf İskoçya Bölgesel Başbakanlığı görevini yürütürken; Sacid Cavid geçmişte İçişleri, Sağlık ve Hazine bakanlıklarını üstlendi. Shabana Mahmood İçişleri Bakanlığı görevine getirilirken, Sadık Han Londra Belediye Başkanlığı’nı sürdürüyor.
-
Fransa: Temmuz 2024 erken genel seçimlerinde, başta sol ittifak Yeni Halk Cephesi (NFP) olmak üzere yaklaşık 19 Arap ve Müslüman kökenli milletvekili Ulusal Meclis’e girdi.
-
Almanya: 2022 seçimlerinin ardından Federal Meclis’te (Bundestag) 83 Müslüman vekil yer aldı.
Atlantik’in iki yakasında dinin siyasi rolü
Analistler, dinin siyasetteki ağırlığının ABD ile Avrupa arasında temel farklılıklar gösterdiğine dikkat çekiyor:
-
Avrupa’da kültürel kimlik: Hristiyanlık Avrupa kıtasında inançtan ziyade kültürel bir kimlik olarak algılanıyor. Aşırı sağ popülist hareketler dışındaki ana akım siyaset, çatışma yerine entegrasyon ve bir arada yaşam formüllerine odaklanıyor.
-
ABD’de stratejik doktrin: ABD’de dini referanslar, siyasi ve güvenlik doktrinlerinin merkezinde kalmaya devam ediyor. “Medeniyetler Çatışması” ve “Tarihin Sonu” gibi teorilerin Amerikan düşünce kuruluşlarında üretilmiş olması bu yapının bir yansıması olarak görülüyor.
-
Dezenformasyon ve propaganda: “Avrupa’nın 2050 yılına kadar tamamen İslamlaşacağı” yönündeki temelsiz Rus ve Amerikan sağ kaynaklı tezlerin, kıtadaki toplumsal dinamikleri kutuplaştırmak amacıyla propaganda malzemesi olarak kullanıldığı kaydediliyor.
