Hürmüz Boğazı’ndaki askeri ve siyasi gerilim, bölgedeki enerji hatlarını ve küresel güvenliği tehdit etmeye devam ediyor. Pakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, ABD ve İran temsilcileri arasında Hürmüz Boğazı’ndaki durumu kontrol altına almaya yönelik görüşmelerin sürdüğü doğrulandı. Pakistan tarafı, tüm aktörleri itidale ve diplomatik kanalları açık tutmaya davet etti.
Pakistan ve Umman’ın arabuluculuk diplomasisi
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi, düzenlediği basın toplantısında Washington ve Tahran arasında krizi düşürmeyi amaçlayan temasların varlığını doğruladı. İki tarafın da mutabakat zaptı şartlarına sadık kalması gerektiğini belirten İslamabad yönetimi, sürecin detaylarına ilişkin net bir bilgi paylaşmaktan kaçındı.
Diğer yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman Sultanlığı üzerinden yürütülen diplomatik temasların devam ettiğini ancak boğazın stratejik güvenlik gerekçeleriyle kapalı kalmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Hürmüz Boğazı için iki farklı yönetim modeli
Masadaki en somut adımlardan biri Umman tarafından sunulan ortak yönetim önerisi oldu. Umman’ın hazırladığı taslak, boğazın yarı yarıya bölünerek güney koridorunun ortak denetime açılmasını öngörüyor.
Ancak Tahran yönetimi bu plana karşı kendi teklifini sundu. İran, kuzey geçiş alanının tamamen kendi kontrolünde kalmasını ve güney hattındaki denetimlerde aktif rol almayı talep ediyor. İran tarafı, bu şartın bölgeye yönelik olası yasa dışı sevkiyatları önlemek adına kritik olduğunu savunuyor.
Washington’da askeri senaryolar ve yaptırımlar
ABD tarafında ise askeri adımların boyutu konusunda farklı görüşler öne çıkıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), füze tehditlerini bertaraf etmek amacıyla operasyonların boğaz dışındaki bölgeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini savunurken; Genelkurmay Başkanlığı krizin bölgesel bir savaşa dönüşme riskine dikkat çekiyor.
Askeri seçeneklerin yanı sıra diplomatik ve ekonomik baskı mekanizmaları da devreye sokuldu. ABD Hazine Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nı yöneten İranlı kurumlara, bir sigorta şirketine ve İran petrolü taşıdığı tespit edilen 8 firmaya yönelik yeni yaptırım kararları aldığını duyurdu. Bölgedeki askeri hareketlilik ile diplomatik temasların seyri, küresel petrol piyasaları ve hatların güvenliği açısından yakından takip ediliyor.
