Şarku’l Avsat‘ın haberine göre, İran İstihbarat Bakanlığı, Pazartesi günü, DEAŞ terör örgütünün üzerinde hak iddia ettiği Şiraz kentindeki bir türbeye düzenlenen kanlı saldırıyla ilgili 26 yabancının tutuklandığını duyurdu. Türbe saldırısı rejime karşı düzenlenen protesto gösterileri ile aynı zamana denk geldi.
Fars eyaletinin yönetim merkezi Şiraz’daki Şah Çerağ türbesine 26 Ekim’de silahlı bir kişinin ateş açması sonucu en az 13 kişi hayatını kaybetmişti.
AFP’nin aktardığına göre, İran İstihbarat Bakanlığı, Şiraz kentinde bulunan Şah Çerağ türbesine yönelik gerçekleştirilen ve en az 13 kişinin hayatını kaybettiği terör saldırısına ilişkin açıklama yaptı.
Açıklamada “Şu ana kadar gerçekleştirilen izleme operasyonları, kazanın faillerinin tespit edilerek tutuklanmasını sağladı. Saldırı için benzer operasyonlar yapmayı planlayan 26 yabancı tutuklandı. Bu 2019’dan bu yana İran’da en çok can kaybına neden olan bir saldırı oldu. Tutuklular İranlı değil; Azerbaycan, Tacikistan ve Afganistan uyruklu. Suçlular ülkenin doğu sınırlarında, Fars, Tahran, Elburz, Kirman, Kum ve Resevi Horasan gibi birçok ilde tutuklandılar.”
31 Ekim’de İstihbarat Bakanlığı, saldırgana yardım eden “ikinci fail” de dahil olmak üzere saldırıyla ilgili yedi kişinin tutuklandığını duyurdu.
İkinci failin saldırıdan kısa bir süre sonra tutuklandığını ancak aldığı yaralar nedeniyle tutukluluğu sırasında öldüğünü kaydeden bakanlık, Pazartesi günü, failin Tacikistan vatandaşı Subhan Kamruni olduğunu açıkladı.
Ülke içindeki operasyonları yönlendirmek ve koordine etmek için ana unsurun Azerbaycan vatandaşları (olduğunu) olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Fail Tahran’a vardıktan sonra, Azerbaycan’daki koordinasyon unsuru onun gelişini bildirdi ve derhal DEAŞ’in yabancı uyruklu bir ağıyla temasa geçti.” ifadelerine yer verdi.
İran Dini Lideri Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi liderliğindeki üst düzey İranlı yetkililer, saldırının sorumlularını “cezalandırdıklarını” söylediler.
Reisi, Şiraz saldırısının ardından yaptığı açıklamalarda, protestoların ‘terör eylemlerinin’ önünü açtığını ileri sürdü. Reisi, “Düşmanın amacı ülkenin ilerlemesini engellemek. Bu protestolar Şiraz saldırısı gibi terör eylemlerinin önünü açıyor” ifadelerini kullandı.
İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi de İran’ı kasıp kavuran protestoların Şiraz saldırısının önünü açtığını savundu.
Saldırı, 16 Eylül’den beri devam eden Mahsa Amini protestolarıyla aynı zamanda gerçekleşti. Çoğu protestocu olmak üzere güvenlik güçleri mensupları da dahil onlarca insan protestolar sırasında öldü. İranlı yetkililere karşı gerçekleştirilen ve yetkililerin “isyan” olarak gördüğü protestolarda yüzlerce kişi tutuklandı.
Twitter’da çok sayıda İranlı, Şiraz’da yaşananları ‘dikkati protestolardan başka yöne çevirme girişimi’ olarak yorumladı. Geçen ay Zahidan’da yaşanan kanlı şiddet olayları, Devrim Muhafızları’nın Irak’ın Kürdistan bölgesindeki Kürt gruplara balistik füze ve İHA’larla saldırması ve Azerbaycan Cumhuriyeti sınırlarında “Devrim Muhafızları” tarafından yürütülen askeri tatbikatların benzer amaçla yapıldığı ileri sürüldü.
İran üniversitelerinde öğrenciler, DEAŞ’in alarma geçirdiği saldırının arkasında Devrim Muhafızları’nın olduğunu iddia ettiler. Göstericiler, ‘Hamaney DEAŞ’in başı’, ‘Bunlar tekrarlanan planlar, DEAŞ demek Devrim Muhafızları demektir’ şeklinde sloganlar attılar.
Bazı İranlılar Şiraz’da yaşananları, İran devriminden bir yıl önce, 1978’de Abadan’da 470 kişinin ölümüne neden olan Rex sineması yangınına benzetiyor. Humeyni’nin destekçileri ve SAVAK (İç Güvenlik) o sırada yangının arkasında olmakla suçlandı.
Enformasyon Bakanlığı saldırının yönetim tarafından yapıldığı ihtimalini öne sürenleri “kanlı bir DEAŞ-Siyonist senaryosuna katılmakla” suçladı. Bloomberg News’e göre, İran’ın açıklaması Pazartesi günü İran ile Azerbaycan arasında sınırda gerginliğin tırmandığı bir zamanda yayınlandı. Geçtiğimiz günlerde Bakü’nün, Tahran için casusluk yapmakla suçlanan 19 kişiyi tutuklaması iki ülke arasında gerilimi tırmandırdı.
Bakü, bu 19 kişiyi, istihbarat servisleri adına casusluk yapmak için İran’dan eğitim ve fon almakla suçladı. Azerbeycan Devlet Güvenlik Servisi (DTX) geçen hafta İran’ın grubu eğitim için Suriye’ye gönderdiğini ve Azerbaycan’ın ulusal çıkarlarına karşı hareket etmek gibi bir planı olduğunu belirtti.
