Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri bakanları, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu marjında New York’ta bir araya gelerek üç ülke arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın sahada işletilmesi ve kurumsal mekanizmalarının hayata geçirilmesi adımlarını ele aldı. Suudi Arabistan’ın BM Daimi Temsilciliği yerleşkesinde düzenlenen zirveye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar katıldı.
Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’nın aktardığı bilgilere göre toplantıda, Mekke Anlaşması kapsamında kurulması kararlaştırılan Genel Sekreterlik, alt komiteler ve çalışma gruplarının faaliyete geçirilmesine yönelik hazırlıklar gözden geçirildi. Görüşmede ayrıca üç ülkenin genelkurmay başkanlarının Suudi Arabistan’da gerçekleştireceği acil askeri toplantının takvimi ve koordinasyonu masaya yatırıldı.
Mekke ve sivil tesislere saldırılara sert kınama
Toplantıda bakanlar, “taraflardan birine yapılacak herhangi bir silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılacağı” ilkesini teyit ederek Suudi Arabistan’a sağlanacak ortak savunma desteğinin çerçevesini değerlendirdi. Yayınlanan ortak tutum belgesinde; Mekke-i Mükerreme’yi, sivil yerleşimleri ve krallıktaki stratejik ekonomik tesisleri hedef alan son füze ve İHA saldırıları en sert ifadelerle kınandı.
Suudi Silahlı Kuvvetleri’nin hava savunma kapasitesine övgüde bulunan bakanlar, Riyad yönetiminin BM Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını kullanarak güvenliğini sağlamak adına her türlü karşı adımı atma hakkına tam destek verdi. Zirvede deniz seyrüsefer güvenliğinin korunması, uluslararası hukuka riayet, egemenliğe saygı ve iç işlerine karışmama prensiplerinin altı çizildi.
Kurumsal yapı ve ortak savunma sanayii vizyonu
Üç müttefik ülke, geçtiğimiz ay sonunda İstanbul’da dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının katılımıyla kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısında kurumsal yapıyı netleştirmişti. Varılan mutabakat doğrultusunda:
- Genel Sekreterlik: Mekke Anlaşması’nın idari merkezi Suudi Arabistan’da kurulacak ve ilk 3 yıllık dönemde genel sekreterlik görevini Pakistanlı bir temsilci yürütecek.
- Askeri Entegrasyon: Ortak tatbikatlar, kuvvetler arası uyum ve savunma sanayiinde ortak Ar-Ge ile ortak üretim projeleri hızlandırılacak.
- Kolektif Caydırıcılık: 7 Ağustos’ta Mekke’de liderler düzeyinde imzalanan pakt gereğince taraflar, bölgedeki istikrarsızlık tehditlerine karşı ortak askeri planlama yürütecek.
