Amerika Birleşik Devletleri ara seçimleri, Kongre tarihindeki en dikkat çekici demografik ve siyasal kırılmalardan birine sahne oldu. İlk Arap kökenli temsilcinin seçilmesinden bu yana geçen yaklaşık 70 yıllık ve ilk Müslüman üyenin seçilmesinden bu yana geçen 20 yıllık sürecin ardından, 2026 seçimleri her iki kimlik grubunun da Amerikan yasama organındaki gücünü en üst seviyeye taşıdı.
Michigan’da zafere ulaşarak ABD Senatosu tarihine giren ilk Müslüman üye olan Mısır asıllı hekim Abdul El-Sayed ile New Jersey 12. Bölge’den seçilen cerrah Adam Hamawy’nin başarıları, Kongre’deki çoğulculuk mücadelesinin en güncel sembolleri haline geldi. Ancak Arap ve Müslüman Amerikalıların başkent Washington’daki siyasal varlığı, son yıllarda öne çıkan Rashida Tlaib ve İlhan Omar gibi isimlerden çok daha köklü ve çok katmanlı bir geçmişe dayanıyor.
Arap ve Müslüman temsili arasındaki yarım asırlık fark
Tarihsel kayıtlar, Arap ve Müslüman temsili arasında önemli bir ayrımı ortaya koyuyor. Kongre’deki Arap temsili, Müslüman temsilinden yaklaşık yarım asır önce başladı. İlk seçilen Arap kökenli temsilcilerin ve senatörlerin neredeyse tamamı Hristiyan inancına sahip, özellikle de Lübnan kökenli ailelerden gelen siyasetçilerdi. Buna karşılık ABD Kongresi’ne giren ilk Müslüman isim, İslamiyeti sonradan kabul etmiş Afro-Amerikalı bir siyasetçi oldu.
ABD Senatosu’ndaki Arap kökenli öncüler
Senato’daki ilk Arap kökenli isim, Lübnan asıllı Demokrat James Abourezk oldu. 1970’te Temsilciler Meclisi’ne, 1972’de ise Senato’ya seçilen Abourezk; ABD’nin Orta Doğu politikalarına getirdiği cesur eleştiriler, Filistin halkının haklarını savunması ve yerli halkların davalarına verdiği destekle tanındı.
Abourezk’in ardından sandıktan çıkarak Senato’ya giren diğer dört Arap kökenli siyasetçi şunlar oldu:
- George Mitchell (Demokrat – Maine): 1980’de atamayla girdiği Senato’ya 1982’de seçildi ve 1989-1995 yılları arasında Senato Çoğunluk Liderliği görevini yürüttü.
- James Abdnor (Cumhuriyetçi – Güney Dakota): 1981-1987 yılları arasında görev yaptı.
- Spencer Abraham (Cumhuriyetçi – Michigan): 1995-2001 yılları arasında senatörlük yaptıktan sonra George W. Bush kabinesinde Enerji Bakanı olarak görev aldı.
- John E. Sununu (Cumhuriyetçi – New Hampshire): 2003-2009 yılları arasında Senato’da yer aldı.
Tamamı Lübnan (Sununu ailesinde kısmen Filistin) kökenli olan bu isimlerin hiçbiri Müslüman değildi. 2024 yılında New Jersey Senatörü Bob Menendez’in istifası sonrası göreve atanan Mısır asıllı Kıpti Hristiyan George Helmy ise bu göreve seçimle değil atama yoluyla geldi.
George Kasem’den günümüze Temsilciler Meclisi
Temsilciler Meclisi’ndeki ilk Arap varlığı, 1958 yılında Kaliforniya’dan seçilen Lübnan asıllı Demokrat George Kasem ile başladı. 1967-1985 arasında Teksas’ı temsil eden Abraham Kazen, 1970’lerde Connecticut’tan Toby Moffett, Ohio’dan seçilerek Kongre’ye giren ilk Arap kadın olan Mary Rose Oakar ve Batı Virginia’da 38 yıl aralıksız görev yapan Nick Rahall süreci takip etti.
Sonraki yıllarda Ray LaHood (daha sonra Obama’nın Ulaştırma Bakanı), oğlu Darin LaHood, Darrell Issa, Charles Boustany, Justin Amash ve Clinton döneminin Sağlık Bakanı Donna Shalala gibi hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat partilerden onlarca Arap kökenli isim mecliste yer aldı. 2018’de Michigan’dan seçilen Filistin asıllı Rashida Tlaib ise Kongre’deki ilk Filistinli kadın ve ilk iki Müslüman kadından biri olarak tarihe geçti.
Müslüman temsili: 20 yılda 9 sandalyeye ulaştı
Müslüman Amerikalıların Kongre’deki siyasal temsili, 2006 yılında Minnesota’dan Demokrat Keith Ellison’ın seçilmesiyle başladı. 2019’da eyalet başsavcısı olana kadar görevini sürdüren Ellison’a, 2008 ara seçimlerinde Indiana’dan seçilen Afro-Amerikalı Andre Carson katıldı.
2018 ara seçimlerinde Rashida Tlaib ile Somali asıllı İlhan Omar’ın zaferleri küresel çapta yankı uyandırdı. 2024’te Kaliforniya’dan Lateefah Simon meclise girerken; Ağustos 2026 özel seçimlerinde Afgan asıllı Aisha Wahab, ardından New Jersey’den hekim Adam Hamawy ve New York 13. Bölge’den Dominik asıllı Darielisa Avila Chevalier’in zaferleriyle Temsilciler Meclisi’ndeki Müslüman vekil sayısı tarihi rekor kırdı.
Senato kanadında ise Michigan’da Mike Rogers’ı deviren Abdul El-Sayed, 237 yıllık Amerikan tarihinde Senato sıralarına oturan ilk Müslüman üye unvanını kazandı.
2026 ara seçimleri neden tarihi bir dönüm noktası?
2026 seçimleri, Arap ve Müslüman siyasetçilerin tek bir etnik kökene, dini mezhebe ya da siyasi partiye sıkışmadığını somut biçimde ortaya koydu. Seçim yarışlarında yer alan isimlerin profili bu çeşitliliği gözler önüne serdi:
- New Jersey’de Gazze’deki savaş yaralılarını tedavi eden cerrah Adam Hamawy Demokrat saflardan zafer kazandı.
- Arizona 4. Bölge’de Suriye asıllı Müslüman hekim Zuhdi Jasser Cumhuriyetçi Parti adına yarıştı.
- Virginia’da Ahsan Mujeeb Malik ve Alaa Ahrar bağımsız adaylar olarak pusulada yer aldı.
- Kuzey Karolina 7. Bölge’de Mouath Abu-Ghazalah Liberter Parti’den aday oldu.
Arap Amerikan Enstitüsü’nün (AAI) yayımladığı son anket verileri, sandığa giden Arap kökenli seçmenlerin yüzde 59’unun Demokrat adayları, yüzde 26’sının ise Cumhuriyetçileri desteklediğini gösterdi. Lübnanlı Hristiyan göçmenlerin bireysel başarılarıyla başlayan temsil serüveni; bugün Afro-Amerikalı, Somali, Filistin, Mısır, Dominik ve Afgan kökenli Müslüman vekillerin Amerikan karar mekanizmalarında ağırlık koyduğu çok sesli ve kalıcı bir siyasi harekete dönüşmüş bulunuyor.
