Al Jazeera ekranlarında yayımlanan “Anlama Çabası” programı, 2026 ABD Kongre ara seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti’nin aldığı ağır mağlubiyetin perde arkasını ve Tahran hattındaki muhtemel askeri yansımalarını masaya yatırdı. Analistler, artan enerji maliyetleri ve ekonomik faturanın seçmen öfkesini körüklediği konusunda birleşirken; Kongre’de çoğunluğu Demokratlara kaptıran Başkan Donald Trump’ın ocak ayında yeni Kongre göreve başlamadan önce İran’a yönelik yeni bir askeri hamle yapıp yapmayacağı kritik bir soru işareti yarattı.
Demokrat Parti üyesi ve Michigan Senatörü seçilen Abdul El-Sayed’in kampanya ekibinden Sameh Hadi, İran çatışmasının doğrudan sandığa yansıdığını ve halkın ekonomik yükü nedeniyle bütçe tasarısının bizzat bazı Cumhuriyetçilerce engellendiğini hatırlattı.
Seçim hezimetinin faturası enerjiye ve savaşa kesildi
Johns Hopkins Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Hafed Al-Gwell, Tahran’a yönelik askeri operasyonların ABD ulusal güvenliği açısından hayati bir zorunluluktan ziyade siyasi bir tercih olduğunu ifade etti. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki tırmanışın Amerikan vatandaşının doğrudan cebine yansıdığını belirten Al-Gwell, kararların doğrudan halkın çıkarları gözetilerek değil müttefiklerin talepleri doğrultusunda alındığı eleştirisinde bulundu.
Trump’ın eski danışma kurulu üyelerinden uluslararası hukuk uzmanı Prof. Dr. Gabriel Sawma ise Demokratların zaferinde en belirleyici unsurun doğrudan artan hayat pahalılığı ve temel ihtiyaçların karşılanmasında yaşanan zorluklar olduğunu vurguladı.
Geçiş döneminde yeni bir askeri harekat gelir mi?
Seçimlerin tamamlanması ile yeni Kongre üyelerinin ocak ayında göreve başlayacağı süre arasındaki “topal ördek” (lame duck) dönemi, Trump’ın atabileceği askeri adımlar açısından tartışma konusu oldu:
- Siyasi zafer arayışı: Hafed Al-Gwell, Trump’ın Demokratlar denetim ve bütçe yetkilerini devreye sokmadan önce sahada bir askeri vuruş yaparak siyasi bir zafer ilan etmeyi ve kendi mirasını tahkim etmeyi deneyebileceğini savundu.
- Kamuoyu tepkisi ve müttefikler: Gabriel Sawma ise ABD güçlerine veya müttefiklerine yönelik doğrudan bir tehdit oluşmadıkça yeni bir topyekun operasyon ihtimalini zayıf gördü. Sawma, bölge ülkelerinin kendi savunma sorumluluklarını üstlenmesi gerektiğini ve Amerikan kamuoyunun doğrudan bir savaşa sıcak bakmadığını dile getirdi.
Demokratların elindeki en güçlü silah: Bütçe yetkisi
Sameh Hadi, Demokrat Parti’nin Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçirmesiyle Bütçe, Silahlı Hizmetler ve Adalet komitelerinin yönetimini üstleneceğini, bunun da askeri harcamalar ve operasyonlar üzerinde doğrudan bir fren mekanizması oluşturacağını belirtti.
Al-Gwell bu değerlendirmeye katılmakla birlikte, Trump’ın yasal kısıtlamaları aşmak için resmi olarak “savaş” tanımına sokulmayan fiili operasyonlar yürütme riskine dikkat çekti. Sawma ise yeni dönemde Beyaz Saray’ın Kongre’deki çoğunlukla uzlaşmak zorunda kalacağı bir siyasi tablonun kaçınılmaz olduğunu öngördü.
