Suriye 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nin son olarak eski rejim müftüsü Ahmed Hassun hakkında verdiği müebbet hapis cezasıyla birlikte, ülkedeki “Geçiş Dönemi Adaleti” yargılamalarında hüküm giyen üst düzey Baas rejimi mensuplarının sayısı 10’a ulaştı. 11 Ağustos’tan itibaren açıklanan kararlarda, aralarında devrik rejim lideri Beşar Esad ve kardeşi Mahir Esad’ın da yer aldığı 9 kritik isme “insanlığa karşı suç”, “savaş suçu”, “işkence” ve “taammüden öldürme” suçlarından gıyabi idam cezası verildi.
Suriye Adalet Bakanı Mazhar el-Veys, kararların ulusal egemenlik çerçevesinde ve uluslararası hukukla çelişmeyecek biçimde alındığını, sanıkların 30 gün içinde karara itiraz haklarının saklı tutulduğunu bildirdi.
Yargılanan 10 rejim sembolü ve mahkûmiyetleri
Beşar Esad (İdam): 2000-2024 yılları arasında devlet başkanlığı yaptı; halk protestolarını bastırmak için orduyu ve istihbaratı devreye sokarak 15 yaş altı çocukların katliamı dahil sistematik savaş suçlarından suçlu bulundu. Aralık 2024’te Rusya’ya kaçtı.
Mahir Esad (İdam): Orduya bağlı 4. Tümen Komutanı; saha operasyonlarındaki ağır insan hakları ihlalleri, sivillere yönelik infazlar ve rejimin ana finans kaynağı olan captagon uyuşturucu ticaretini yönetmekten hüküm giydi.
Atıf Necib (İdam): Beşar Esad’ın teyze oğlu; 2011’de Dera Siyasi Güvenlik Şube Müdürü olarak çocuklara yönelik işkenceleri ve el-Ömeri Camii baskınını yöneterek devrimin fitilini ateşleyen isim oldu.
Fehd Casim el-Freyc (İdam): Eski Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanı (2012-2018); sivil yerleşim yerlerine yönelik geniş çaplı askeri harekatlar ve varil bombası saldırılarının baş sorumlusu olarak mahkûm edildi.
Lüey el-Ali (İdam): Dera ve Süveyda Askeri İstihbarat Şube Başkanı; güneydeki kuşatmalar, sistematik işkence, infazlar ve uyuşturucu çetelerini yönetmekle suçlandı.
Kusay Meyhub (İnam): Hava İstihbarat Özel Görevler Şube Müdürü; Dera’daki barışçıl göstericilere doğrudan gerçek mermiyle ateş açma emri vermekten suçlu bulundu.
Vefik Nasır (İdam): Süveyda, Hama ve Halep Askeri İstihbarat Müdürü; suikastlar, kaçırma şebekeleri ve silahlı milis yapılanmalarını koordine etmekten hüküm giydi.
Talal el-İsemi (İdam): İçişleri Bakanlığı Özel Görevler Birimi Komutanı; Dera el-Ömeri Camii katliamı ve ilk sivil infazlara katılmaktan mahkûm oldu.
Vesim Esad (İdam): Beşar Esad’ın amcası oğlu; kurduğu paramiliter milis gruplarıyla Doğu Guta ve çevresinde sivillere yönelik işkence, terör ve saha infazları gerçekleştirmekten suçlu bulundu.
Ahmed Hassun (Müebbet Hapis): Eski rejim müftüsü; sivillere yönelik askeri operasyonları ve katliamları meşrulaştıran fetvaları ile rejimin nefret söylemini yönetmekten müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Yeni yargılamalar kapıda
Ulusal Geçiş Dönemi Adaleti Heyeti, hesap verebilirliğin süreceğini belirterek aralarında eski Hava İstihbarat Tümgenerali İbrahim Huveyce ve eski İçişleri Bakanı Muhammed eş-Şaar’ın da bulunduğu çok sayıda askeri ve istihbari figür hakkındaki soruşturmaların tamamlanmak üzere olduğunu ve yeni davaların yakında başlayacağını duyurdu.
