Vladimir Putin | Rusya Devlet Başkanı
Putin’in 15 Temmuz sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda görüşen Putin, Türkiye’nin seçilmiş hükümetine karşı yapılan askeri darbe girişimi sebebiyle Rusya’nın devlet hayatında anayasa karşıtı eylemlerin ve şiddetin kabul edilemeyeceğine ilişkin prensiplerini hatırlattı. Hayatını kaybedenler için başsağlığı dileyen Putin, en kısa zamanda Türkiye’de istikrarlı anayasa düzeninin sağlanması dileklerini iletti.
Barack Obama | ABD Başkanı
z darbe girişimini kınarken, “ABD’nin, Türkiye’deki darbe girişimiyle ilgisi olduğu yönündeki tüm iddialar asılsızdır.” ifadesini kullandı. Obama, Gülen’in iadesiyle ilgili de ” Süreç hukuka uygun şekilde ilerleyecek; karar verici ben değilim” dedi.
Angela Merkel | Almanya Başbakanı
Almanya Başbakanı Angela Merkel 15 Temmuz darbe girişimiyle ilgili darbe girişiminin püskürtülmesini savunduğunu dile getirirken ölçülülük ilkesinin tanınması uyarısında da bulundu.
Hasan Ruhani | İran Cumhurbaşkanı
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Türkiye’de “Darbe ve topla, tankla halka zorbalık yapma döneminin geride kaldığını” ve sorunların “Ancak oy sandığıyla çözümlenebileceğini” belirtti.
İlham Aliyev | Azerbaycan Cumhurbaşkanı
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye’deki darbe girişimi nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a mektup gönderdi. Aliyev mektubunda yer alan bazı ifadeler şöyle:
“Sayın Cumhurbaşkanı, Aziz Kardeşim, dün gece Türkiye’de yaşanan darbe girişimine ilişkin olayları büyük rahatsızlıkla ve üzülerek izledim. Bu, bir yandan Türkiye’nin devletçiliğine, diğer yandan ise Türkiye halkına, iradesine ve seçimine karşı yapılan dehşet verici cinayettir.”
” Eminim ki, Türkiye halkı ve yönetiminin birliğini sergileyerek darbe girişiminin karşısının alınması yönünde yaptıklarınız kesin eylemler sonucu kardeş ülkede durum kısa sürede istikrarlaşacak ve önceki duruma geri dönecek. Değerli kardeşim, ben darbe girişiminin karşısının alınması için canlarını veren şehitlerin ailelerine ve yakınlarına Azerbaycan halkı adından ve kendi adımdan derin üzüntü ile taziyelerimi iletiyor, yaralananlara acil şifalar diliyorum.”
Alexis Tsipras | Yunanistan Başbakanı
Tsipras 16 Temmuz sabahı yaptığı açıklamada, Türkiye’de seçimle işbaşına gelmiş Türk yönetiminin arkasında olduklarını belirtti. Yunanistan’a helikopterle kaçan 8 darbesi askerin iade süreci ise halen devam ediyor.
Ayetullah Ali Hamaney | İran’ın ruhani lideri
İran’dan 15 Temmuz açıklaması
İran’ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yüksek askeri danışmanı Tümgeneral Yahya Rahim Safevi, 15 Temmuz darbe teşebbüsünü Tebriz kentinde düzenlenen bir törende değerlendirdi.
Safevi, “ABD ve Rusya’nın Türkiye’deki darbeden habersiz oldukları söylenemez. Bu çapta bir kalkışma, yabancı bir ülkenin desteği ve bilgisi olmadan yapılamazdı. Darbenin destekçileri konusunda büyük soru işaretleri var” diye konuştu.
Bakir İzetbegovic | Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir İzetbegovic, İstanbul ve Ankara’daki darbe girişimine ilişkin, “Ordunun görevi devletini korumaktır, başka bir şey değil. Ordunun kontrolü eline alma hakkı yoktur.” dedi.
“Yaşananlar, Türkiye’nin kalkınmasına ve demokrasi yolunun engellemesine karşı tehdittir.” ifadesini kullanan İzetbegovic “Kardeşim Recep Tayyip Erdoğan ve Türk halkına, Bosna Hersek’in güçlü bir desteğine sahip olduklarını söylemek istiyorum.” diye konuştu. Tek yolun, halkın yaşananlara tepki göstermesi olduğunu vurgulayan İzetbegovic, “Bu kişiler, halkın ne istediğini, ne hissettiğini görmelidir. Ordunun görevi devletini korumaktır, başka bir şey değil. Ordunun kontrolü eline alma hakkı yoktur. Hiçbir ülkede, askerin kontrolü kendi eline alması iyi sonuçlanmamıştır. Kışlaya dönsünler ve sivil hükümete itaat etsinler.” ifadelerini kullandı.
Charles Michel | Belçika Başbakanı
Belçika Başbakanı Charles Michel, Belçika hükümetinin Türkiye’nin demokratik kurumlarına destek verdiğini vurguladı. Michel “Darbe girişiminin sona ermesinden memnuniyet duyuyoruz” dedi.
Edgars Rinkevics | Letonya Dışişleri Bakanı
Letonya Dışişleri Bakanı Edgars Rinkevics de Ankara ve İstanbul’da yaşanan olayları kınadığını ifade ettiği Twitter hesabından, “Türkiye’den gelen haberler rahatsız edici. Yaşananlar, insan hakları ve demokrasiye aykırı. Hukuk devletine saygı gerekir.” değerlendirmesinde bulundu.
François Hollande | Fransa Cumhurbaşkanı
15 darbe girişimi sonrası yaptığı değerlendirmede kendisine sorulan darbeciler için “idam geri getirilsin” taleplerine ilişkin haberler üzerine “İnsan hakları konusunda taviz vermeyiz; Avrupa Birliği’ne girmek isteyen bir ülke idam cezasını geri getiremez. AB ile, katılım müzakereleri bile olsa, ilişki içinde olmak isteyen bir ülkenin iç hukukuna idam cezasını geri getiremez” şeklinde konuştu.
Giorgi Margvelaşvili | Gürcistan Cumhurbaşkanı
Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili ve Başbakanı Giorgi Kvirikaşvili, Türkiye’de demokratik yollarla seçilen hükümetin göreve devam etmesinin son derece önemli olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ve Türk hükümetini desteklediklerini vurguladı. Margvelaşvili açıklamasında “Öncelikle Türkiye’de demokratik yollarla seçilen hükümete destek verdiğimizi ifade etmek istiyorum. Şahsi olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı desteklediğimi ifade etmek istiyorum.” dedi. Margvelaşvili, dost ve komşu Türkiye’deki gerginliğin kısa süre içinde sona ereceğinden ve hayatın normale döneceğinden emin olduğunu vurguladı.
Hasan Şeyh Mahmud | Somali Cumhurbaşkanı
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İstanbul ve Ankara’daki darbe girişimini kınayarak, Türk halkının seçtiği demokrasi yolunun darbe girişimiyle değiştirilmeye çalışılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Somali Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamada Mahmud, Somali halkının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı sonuna kadar desteklediğini bildirdi.
İbrahim El Caferi | Irak Dışişleri Bakanı
Irak Dışişleri Bakanı İbrahim El Caferi darbe girişimini kınadı, “Irak komşu ülke Türkiye’nin istikrarını desteklemekte ve demokrasi duruşunu sürdürmesine katkıda bulunmak istemektedir” ifadesini kullandı.
Matteo Renzi | İtalya Başbakanı
İtalya Başbakanı Matteo Renzi, darbe girişiminin püskürtülmesiyle Türkiye’de istikrar ve demokratik kurumların üstünlüğünün tesis edilmeye başlandığını belirtti.Renzi, yaptığı açıklamada, Türkiye’de gece boyunca yaşanan gelişmeleri yakından izlediğini, darbe girişiminin bertaraf edilmesinden dolayı rahatladığını ifade etti.
Türkiye’nin NATO’daki İtalya’nın partneri olduğunu hatırlatan Renzi, “Türkiye’de yaşanan endişelendirici kontrol dışı durum, bugün yerini, istikrarın ve demokratik kurumların üstünlüğüne bırakıyor. Umuyoruz ki Türk halkı ve Türkiye’de bulunan tüm yabancı vatandaşlar için terslikler ve tehlikeler yaşanmaz. Özgürlük ve demokrasi yolu, her zaman izlenmesi ve savunulması gereken ana yoldur.” şeklinde konuştu.
Binyamin Netanyahu | İsrail başbakanı
İsrail Başbakanlık Ofisi’nden 15 Temmuz sonrası yapılan yazılı açıklamaya göre Netanyahu, Bakanlar Kurulu’nun haftalık toplantısı sırasında, “İsrail ve Türkiye yakın zamanda aralarında bir mutabakata vardı. Türkiye’de hafta sonu meydana gelen dramatik olaylara rağmen söz konusu sürecin devam edeceğini farz ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Navaz Şerif | Pakistan Başbakanı
Pakistan’ın Başbakanı Navaz Şerif, FETÖ’nün İstanbul ve Ankara’daki darbe girişimini kınadı. Şerif’in ofisinden yapılan yazılı açıklamada, Pakistan halkı ve hükümetinin en büyük dileğinin Türkiye’de huzurun en kısa zamanda tesis edilmesi olduğu belirtilerek, şöyle denildi:
“Pakistan, Türkiye halkı ve hükümeti ile dayanışma içerisindedir. Türkiye’deki halkın iradesi ile oluşan demokratik sistemi ve demokratik yollardan seçilmiş liderliğini destekliyoruz. Pakistan, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü yıkma girişimini kınamaktadır. Pakistan halkı ve hükümeti, Türkiye’de huzurun en kısa zamanda tesis edileceğini ümit etmektedir.”
Petro Poroşenko | Ukrayna Devlet Başkanı
Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko da Türkiye’de yapılan darbe girişimine tepki göstererek, Ukrayna’nın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ve Türk hükümetini desteklediğini bildirdi. Poroşenko, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Demokrasinin temel prensiplerine saygı gösterilmelidir. Ukrayna demokratik olarak seçilen Türkiye’nin Cumhurbaşkanını ve hükümetini destekliyor.” ifadelerine yer verdi.
Raşid el-Gannuşi | Tunus Nahda Hareketi Lideri
Tunus Nahda Hareketi Lideri Raşid el-Gannuşi, İstanbul ve Ankara’da FETÖ’den darbe girişimini kınadı. Nahda Hareketi’nin resmi internet sayfasından Gannuşi imzasıyla yayınlayan yazılı açıklamada, “Nahda Hareketi Türkiye’de ordudan bir kanadın Türk halkının iradesi ve demokratik anayasal kurumların ihlaline yönelik isyan hareketini reddedip kınamaktadır.” ifadesi kullanıldı. Gannuşi, darbe girişiminin karşısında durulduğunu ve demokratik yasallığın yanında yer alan Türk halkı ve sivil güçlerle dayanışma halinde olunduğunu vurguladı. Dik duran ve darbeye boyun eğmeyen Türk halkını ve güvenlik güçlerini kutlayan Gannuşi, Tunus ve tüm Arap dünyasındaki siyasi güçlerden, Türkiye’deki tehlikeli darbe girişimini kınamalarını istedi.
Tamim bin Hamad es-Sani | Katar Emiri
Katar Emiri Tamim bin Hamad es-Sani Erdoğan’ı ayarak, Katar’ın, hukukun uygulanması, istikrarın muhafazası için Türkiye’nin yanında olduğunu ifade etti. Katar, FETÖ’nün İstanbul ve Ankara’daki darbe girişiminin başarıyla püskürtülmesini memnuniyetle karşıladı.
Theresa May | İngiltere Başbakanı
İngiltere’nin yeni Başbakanı Theresa May, parlamentoda yaptığı konuşmada “Türk ordusunun bazı üyelerinin teşebbüs ettiği darbeyi kuvvetle kınıyoruz. İngiltere Türkiye’nin demokratik olarak seçilmiş hükümetin ve kurumlarını güçlü bir şekilde desteklemektedir” dedi.
Toomas Hendrik | Estonya Cumhurbaşkanı
Estonya Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves de Twitter hesabından, “Türkiye’den gelen haberlerden endişeliyiz. Demokrasi, insan hakları ve hukuka saygı duyulmalı.” yorumunu yaptı.
