ABD Temsilciler Meclisi, 2027 mali yılı için hazırlanan 1,15 trilyon dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nı (NDAA) kıl payı farkla kabul etti. Ancak tasarıda yer alan ve ABD ile İsrail arasındaki savunma teknolojisi entegrasyonunu en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen tartışmalı Madde 219 (eski adıyla Madde 224), Kongre saflarında ve Amerikan kamuoyunda şiddetli bir “egemenlik” tartışmasının fitilini ateşledi.
Madde 219 tam olarak ne getiriyor?
Söz konusu Madde 219, ABD Savunma Bakanı’na Washington ile Tel Aviv arasındaki ikili savunma teknolojisi iş birliğini koordine edecek üst düzey bir yürütme yetkilisi atama talimatı veriyor. Bu kapsamda iki ülke arasında ortak araştırma ve geliştirma (AR-GE), test süreçleri ile sanayi entegrasyonunun artırılması hedeflenen kritik alanlar şunlar:
-
Yapay zeka ve siber güvenlik
-
Füze savunma sistemleri
-
İnsansız hava araçlarıyla (İHA) mücadele teknolojileri
-
Yeraltı operasyon sistemleri
Maddenin savunucuları bunun iki ülke ordusunun tam entegrasyonu anlamına gelmediğini vurgulasa da muhalif kanat, ABD askeri-sanayi altyapısının yabancı bir devlete bağlandığı görüşünde.
Kongre’de parti çizgilerini aşan çatlak: 216’ya karşı 212 oy
Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada tasarı 212 oy reddine karşılık 216 oyla kabul edildi. Oylama sonuçları her iki partide de ciddi kırılmalar olduğunu gösterdi; 7 Cumhuriyetçi milletvekili tasarıya “hayır” oyu verirken, 6 Demokrat milletvekili ise “evet” tercihinde bulundu.
Tasarıya sert tepki gösteren Cumhuriyetçi Milletvekili Thomas Massie, oylama sonrası yaptığı açıklamada, “Bu yasa maalesef ordumuzun teknolojisini ve tedarik zincirini İsrail ile birleştiriyor. Madde 219 egemenliğimize bir ihanettir; umarım Senato’dan geçmez” ifadelerini kullandı.
Eski Kongre Üyesi Marjorie Taylor Greene de 1,15 trilyon dolarlık askeri bütçenin “ABD askeri istihbaratını ve sanayisini İsrail’e bağladığını” savunarak kararı “tam bir ihanet” olarak nitelendirdi. Sosyal medyada ise karara tepki gösteren vatandaşlar, ülkenin güvenlik yetkilerinin devredildiğini belirterek sert eleştirilerde bulundu.
AIPAC karardan memnun: Bütçede dev artış
Tartışmaların odağındaki maddelerin abartıldığını savunan bir diğer kesim ise düzenlemenin sadece “genişletilmiş teknik ve sanayi iş birliği” içerdiğini, ABD ordusunun komuta zincirine veya fabrika erişimlerine İsrail’in dahil edilmediğini dile getiriyor.
Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi (AIPAC) ise Temsilciler Meclisi’nin kararını memnuniyetle karşıladığını duyurdu. AIPAC tarafından yapılan açıklamada, 2027 savunma bütçesinde ABD-İsrail ortak savunma programlarına ayrılan payın bir önceki yıla göre 65 milyon dolar artırılarak 750 milyon dolara çıkarıldığı belirtildi.
Bütçe Kalemleri ve Mühimmat Deposu Yetkisi
AIPAC’in paylaştığı detaylara göre ayrılan fonun 500 milyon doları füze savunmasına, 100 milyon doları insansız sistemlerle mücadeleye, 100 milyon doları yeraltı operasyonlarına ve 50 milyon doları yeni gelişen teknolojilere aktarılacak. Ayrıca yasa, ABD’nin İsrail’de bulunan askeri ihtiyat stoğunu (WRSA-I) kullanım yetkisini de uzatıyor.
Temsilciler Meclisi’nden geçen NDAA tasarısının bir sonraki durağı, nihai onay ve tartışmalar için ABD Senatosu olacak.
