Amerika Birleşik Devletleri, Orta Doğu’daki askeri varlığını son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştıran kapsamlı bir sevkiyat sürecini yürütüyor. Washington yönetimi, bölgedeki mevcut unsurlarına ek olarak deniz, hava ve amfibi birliklerini Basra Körfezi ve Umman Denizi hattına kaydırırken, yürütülen bu hareketlilik Tahran ile süregelen gerilimin yeni bir boyuta evrilebileceğine işaret ediyor.
Uçak gemisi görev gruplarının yanı sıra binlerce deniz piyadesinin ve yüksek tahribat gücüne sahip mühimmatların bölgeye intikali, askeri çevrelerde yeni ve daha geniş kapsamlı bir operasyonun hazırlığı olarak değerlendiriliyor.
Körfez hattında askeri yığınağın boyutu
Washington’ın son sevkiyat planı çerçevesinde, bölgedeki toplam Amerikan askeri personel sayısının 60 bine yaklaşması öngörülüyor. Sevkiyatın ana omurgasını, Umman Denizi’nde konuşlu USS George Washington ve USS George H.W. Bush uçak gemisi taarruz grupları ile bölgeye intikal halinde olan USS Theodore Roosevelt oluşturuyor. Güdümlü füze taşıyan muhriplerin eşlik ettiği bu filolar, hem hava savunması hem de karadaki hedeflere yönelik uzun menzilli seyir füzesi fırlatma kapasitesine sahip.
Hava gücünün ötesinde, USS Boxer ve intikal halindeki USS Makin Island liderliğindeki amfibi hazır kuvvetleri yaklaşık 4 bin deniz piyadesini bölgeye taşıyor. Karada ise enerji tesislerinin güvenliğini takviye etmek amacıyla Katar ve Suudi Arabistan gibi stratejik noktalara ilave Patriot hava savunma bataryaları konuşlandırılmış durumda.
Şubat operasyonuna kıyasla değişen strateji
Mevcut hazırlıklar, ABD ve müttefiklerinin daha önce icra ettiği hava ağırlıklı operasyonlardan belirgin farklılıklar taşıyor. Daha önceki müdahalelerde karadaki üslere konuşlu gizli bombardıman ve hava üstünlüğü uçakları ön plana çıkarken, yeni konuşlanmada deniz ve amfibi gücünün ağırlığı dikkat çekiyor.
Askeri uzmanlara göre amfibi hücum gemilerinin ve deniz piyadelerinin bölgedeki mevcudiyeti, salt bir hava bombardımanının ötesinde deniz ablukası uygulama, kritik boğaz geçişlerini denetleme veya stratejik adalara yönelik sınırlı kıyı harekâtları düzenleme esnekliğini beraberinde getiriyor.
Olası harekât planları ve sığınak delen mühimmatlar
Pentagon’un seçenekleri arasında; İran’ın füze ve insansız hava aracı (İHA) üretim merkezleri ile komuta kontrol ağlarının uzun menzilli hassas mühimmatlarla yeniden hedef alınması yer alıyor. Uçak gemilerine yapılan ikmallerde, güçlendirilmiş yer altı sığınaklarına karşı etkili güdümlü ağır nüfuz edici bombaların yer alması operasyonel hedeflerin niteliğine dair ipuçları barındırıyor.
Ayrıca Amerikan savunma çevrelerinde “tüm bombaların anası” olarak bilinen GBU-43/B tipi yüksek patlayıcılı mühimmatların olası kullanımı da konuşulan başlıklar arasında bulunuyor. Ancak granitle korunan derin yeraltı tesislerine karşı bu tür silahlardan ziyade, doğrudan nüfuz edici mühimmatların etkinliği tartışılırken, devasa tahrip kalıplarının bölgede psikolojik bir caydırıcılık unsuru olarak sahaya sürüldüğü değerlendirmesi de yapılıyor.
Tahran’ın savunma kapasitesi ve asimetrik yanıt olasılığı
Önceki askeri operasyonlara rağmen Tahran yönetiminin, yer altı tesislerinde balistik füze ve kamikaze İHA üretim kabiliyetini koruduğu belirtiliyor. Olası bir çatışma durumunda İran’ın elindeki ana kozların başında, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini asimetrik unsurlarla kesintiye uğratmak ve bölgedeki üslere doymuş füze atışları gerçekleştirmek geliyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun hızlı saldırı botları, deniz mayınları ve kıyı konuşlu gemisavar füzeleri; dar deniz koridorlarında Amerikan donanma unsurları için ciddi bir operasyonel risk oluşturmaya devam ediyor.
Savunma sistemlerinde mühimmat tüketimi baskısı
ABD ordusunun bölgedeki çok katmanlı hava savunma şemsiyesi, Patriot ve THAAD gibi kara konuşlu sistemler ile denizdeki Aegis muhriplerinin fırlattığı SM-2, SM-3 ve SM-6 füzelerine dayanıyor. Bununla birlikte, art arda düzenlenen yoğun İHA ve füze saldırılarını karşılama sürecinde harcanan yüksek maliyetli önleme füzeleri, Amerikan lojistik zincirinde ciddi bir stok erimesine yol açıyor.
Operasyonel maliyetlerin onlarca milyar dolara ulaşması ve harcanan gelişmiş füzelerin yerine konmasının uzun üretim döngüleri gerektirmesi, Washington’ı uzun süreli ve yıpratıcı bir karşı saldırı döngüsüne girmekten alıkoyabilecek kritik lojistik sınırlılıklar arasında gösteriliyor. Diplomatik temasların sürdüğü bir ortamda, askeri konuşlanmanın caydırıcılık mı sağlayacağı yoksa geniş çaplı yeni bir çatışmanın zeminini mi hazırlayacağı belirsizliğini koruyor.
