Batı dünyasında hem demografik hem de sosyopolitik dengeler köklü bir değişimden geçiyor. Avrupa başkentlerinden Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar geniş bir coğrafyada Müslüman aktörler yasama, yürütme ve yerel yönetim kademelerinde giderek daha görünür hale gelirken, Arap dünyasının bu potansiyeli stratejik bir kazanım veya etkin bir lobi gücüne dönüştürememesi dikkat çekiyor.
Gazze’deki gelişmeler öncesinde dahi filizlenen bu dönüşüm; İspanya Başbakan Yardımcısı Yolanda Díaz’ın “Nehirden denize Filistin özgür olacak” söyleminden, Almanya’da Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) Grup Başkanı Ralph Brinkhaus’un 2030’da bir Müslümanın şansölye olabileceği ihtimalini dışlamamasına kadar pek çok sembolik eşiği geride bıraktı. Ancak Batı’nın siyaset mekanizmalarında yaşanan bu kırılma, Arap başkentlerinde karşılık bulamıyor.
Avrupa’da 11 siyasi parti ve lobi eksikliği
Eski kıtada Müslümanların kurduğu veya çoğunluğunu oluşturduğu siyasi oluşumların sayısı hızla artıyor. Hollanda’da parlamentoda temsil edilen Denk Partisi, Fransa’da PEJ ve UDMF, Avusturya’da NBZ, İspanya’da Melilla Koalisyonu, Yunanistan’da Dostluk Eşitlik Barış Partisi ve Finlandiya İslam Partisi gibi yapılar yerel siyasette varlık gösteriyor.
Buna karşın söz konusu partiler, ağırlıklı olarak İslamofobi ve ayrımcılıkla mücadele gibi iç gündemlerle sınırlı kalıyor:
- Organize Lobi Eksikliği: ABD’deki AIPAC veya Avrupa genelinde altı ofisle faaliyet gösteren İsrail yanlısı ELNET benzeri kurumsal bir yapı kurulamadı.
- Tarihsel Figürlerin Değerlendirilememesi: 20. yüzyıldan bu yana İslam’ı seçen Muhammed Esed, Martin Lings, René Guénon ve Roger Garaudy gibi etkili Batılı aydın ve entelektüellerin bıraktığı miras, Batı ile yapıcı bir diyalog köprüsüne dönüştürülemedi.
Müslüman figürlerin önemli bakanlıklara gelmesi ve büyük kentlerde belediye başkanlıkları kazanması dahi Arap dünyasının resmi ve sivil kurumlarının ilgisini çekmeyi başaramadı.
ABD’de rekor temsil ve sessiz kalan başkentler
Atlantik’in diğer yakasında da kamuoyu dinamikleri değişiyor. Gallup verileri, 2001-2018 yılları arasında İsrail lehine olan 43 puanlık sempati farkının 2019’dan itibaren belirgin biçimde daraldığını gösteriyor. Gazze’deki insani kriz ve savaş karşıtı protestolar, Amerikan iç politikasında ve başkanlık seçim dengelerinde kritik bir ağırlık merkezi haline geldi.
2026 seçilmiş Müslüman yetkililer rehberi
Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi’nin (CAIR) Ağustos 2026’da yayımladığı “2026 Seçilmiş Müslüman Yetkililer Rehberi”, ABD’nin 26 eyaletinde farklı yönetim kademelerinde görev yapan 255 Müslüman yetkiliyle tarihi bir rekora ulaşıldığını belgeledi.
Ancak hazırlanan bu rapor dahi, tabandan gelen bu dinamik kuşağın Arap-İslam dünyasının haklı davalarını karar alıcı mercilere taşıyacak bir siyasi köprüye evrilmesi yönünde somut bir stratejik destek görmedi.
“Arap lobisi” kavramı neden bir yanılsama?
Siyaset bilimciler, Batı’da homojen bir “Arap lobisi”nden söz etmenin gerçekçi olmadığını vurguluyor. 22 Arap ülkesinin birbiriyle çatışan jeopolitik çıkarları, diaspora toplulukları arasındaki kimlik parçalanmışlığı ve taban örgütlenmesi yerine halkla ilişkiler şirketlerine bel bağlanması, ortak bir nüfuz alanı inşasını engelliyor.
Ayrıca Batı’da Daniel Pipes ve Mark Steyn gibi isimlerin yürüttüğü popülist gelecek araştırmaları yükselen Müslüman temsili güvenlikleştirirken, Doğu’nun kurumsal gelecek projeksiyonlarına ve stratejik planlamaya kayıtsız kalması, elde edilen siyasi kazanımların heba olmasına yol açıyor. Batı’nın karar alma mekanizmalarındaki bu tarihi zemin kayması, organize ve vizyoner bir stratejiyle desteklenmediği sürece seyirci koltuğundan izlenen bir fırsat olarak kalmaya devam ediyor.
