İsrail hükümetinin, Gazze’de ateşkes sürecini ve savaş sonrası dönemi denetlemek amacıyla kurulan ABD öncülüğündeki koordinasyon merkezinden İngiliz yetkilileri ve bazı Avrupalı temsilcileri çıkarmayı değerlendirdiği bildirildi. Financial Times gazetesinin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Londra’nın Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlere yönelik sertleşen tavrı Tel Aviv’de rahatsızlık yarattı.
İsrail daha önce “İsrail karşıtı taraflılık” suçlamasıyla İspanyol temsilcileri, yerleşim ürünlerini boykot etme kararı alması sebebiyle de Hollandalı yetkilileri merkezden uzaklaştırmıştı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, ülkesine karşı atılan hiçbir adıma kayıtsız kalmayacaklarını belirterek misilleme mesajı verdi.
Londra ile yaşanan gerilimin perde arkası
İsrail yönetiminin İngiltere’ye yönelik tepkisi, İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın işgal altındaki topraklarda üretilen yerleşim ürünlerine ambargo uygulama sinyali vermesiyle tırmandı:
- Ortak Bildiri Tepkisi: İngiltere, Almanya ve İtalya’nın işgal altındaki Doğu Kudüs yakınlarında planlanan tartışmalı “E1” yerleşim projesini kınayan ortak bir bildiriye imza atması Tel Aviv’in sert tepkisini çekti.
- Diplomatik Polemik: İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın iki devletli çözüme ilişkin açıklamalarına yanıt veren Sa’ar, İngiltere’nin “Yahudi halkına ders vermeye kalkışmaması gerektiğini” savundu.
Kaynaklar; İspanya ve Hollanda’ya uygulanan yaptırımların ardından, yerleşim politikalarını eleştiren Londra’ya karşı da benzer bir adım atılmasının kuvvetle muhtemel olduğunu belirtiyor.
Merkezin yetki yapısı ve karar süreci
Uluslararası temsilcilerin merkezden çıkarılmasına yönelik nihai kararın nasıl alınacağı konusunda farklı hukuki yorumlar bulunuyor:
Barış Konseyi onayı şartı
Bazı kaynaklar, yeni ülkelerin temsilcilerinin merkezden uzaklaştırılması için ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından savaş sonrası dönemi denetlemek üzere kurulan “Barış Konseyi”nin onayının gerekeceğini savunuyor.
Egemenlik hakkı argümanı
İsrail kanadındaki bazı yetkililer ise ülkeye kimin girip kimin kalacağına karar vermenin İsrail’in mutlak “egemenlik hakkı” olduğunu ve bu adımı tek taraflı atabileceklerini öne sürüyor.
Gazze Koordinasyon Merkezi’nin misyonu
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından kurulan ve ana karargâhı İsrail’in güneyindeki Kiryat Gat kentinde yer alan “Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi”, 21 Ekim 2025 tarihinde faaliyete geçti. Merkez, ABD yönetiminin Gazze’deki savaşı sonlandırma planı çerçevesinde varılan ateşkes mutabakatının sahadaki uygulamasını, insani yardım akışını ve güvenlik adımlarını denetlemek üzere uluslararası bir misyon yürütüyor.
