Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında yürüttüğü yerleşim faaliyetlerinin hukuksuzluğunu tescilleyen 2334 sayılı kararı görüştüğü oturumda tarihi anlar yaşandı. Oturuma katılan İsrailli hukukçu Itay Epstein, Tel Aviv yönetiminin Batı Şeria, Gazze ve Doğu Kudüs’teki varlığını sert sözlerle eleştirerek uluslararası topluma acil eylem çağrısında bulundu.
“İsrail varlığı hukuken gayrimeşrudur”
İsrail merkezli Yedioth Ahronoth gazetesinin aktardığı bilgilere göre Epstein, Güvenlik Konseyindeki hitabında Uluslararası Adalet Divanının (UAD) Filistin topraklarındaki işgale yönelik yayımladığı danışma görüşüne tam destek verdiğini belirtti. İsrail’in 1967 sınırları ötesindeki askeri ve sivil varlığının başlı başına uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunan yetkin hukukçu, işgal rejiminin sürdürülmesinin yasal hiçbir dayanağı kalmadığını vurguladı.
Somut adım ve tazminat mekanizması talebi
Epstein, BMGK üyesi devletlere seslenerek artık “endişe beyan etme” aşamasının geride bırakılması ve yaptırım içeren somut adımların atılması gerektiğini ifade etti. Konuşmasında öne çıkan yasal talepler ve çözüm önerileri şu şekilde sıralandı:
- Tanımama ve Desteği Kesme: Dünya devletlerinin işgal altındaki topraklarda dayatılan fiili durumu yasal olarak tanımaması ve bu yapıya doğrudan ya da dolaylı destek vermeyi durdurması.
- Yerleşimlerin Tasfiyesi: Uluslararası hukuka aykırı olarak inşa edilen tüm yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinin tamamen boşatılması ve tahrip edilen altyapının onarılması.
- Tazminat Sicili Oluşturulması: Hak gaspına uğrayan Filistinlilerin mülkiyet haklarının iade edilmesi ve uğradıkları maddi-manevi zararların BM bünyesinde kurulacak kapsamlı bir sicil mekanizması üzerinden tazmin edilmesi.
İsrailli avukat, Tel Aviv’in bölgeye yönelik insani yardım girişlerini de sistemli olarak engellediğini ve bu durumun uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu sözlerine ekledi.
İsrail Büyükelçisinden sert tepki
Hukukçunun Güvenlik Konseyi kürsüsünden yaptığı bu açıklamalar İsrail diplomatik misyonunda büyük bir rahatsızlığa yol açtı. İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, Epstein’ın konsey oturumuna davet edilmesini sert bir dille eleştirdi. Danon, söz konusu hukukçunun geçmiş dönemlerde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski ABD Başkanı Donald Trump hakkında Adolf Hitler benzetmesi yaptığını iddia ederek Epstein’ın objektiflikten uzak olduğunu ve açıklamalarının İsrail devletini bağlamadığını savundu.
