ABD Kongre ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senato’daki üstünlüğü Demokratlara kaptırması, Başkan Donald Trump’ı ikinci görev döneminin en çalkantılı sürecine taşıdı. Le Monde, Le Figaro ve Libération gibi Fransa’nın önde gelen yayın organları; yasama organındaki gücünü yitiren ve üçüncü kez aday olma hakkı bulunmayan Trump’ın, Amerikan siyaset literatüründe “topal ördek” (lame duck) olarak adlandırılan etki kaybı evresine girdiğini belirtiyor.
Fransız analizlerine göre sandıktan çıkan sonuçlar yalnızca Cumhuriyetçiler adına bir gerileme değil, aynı zamanda Trump’ın son iki yıldır uyguladığı politikalara yönelik seçmen tepkisinin de somut bir göstergesi niteliğinde.
Seçmenden Trump politikalarına net mesaj
Le Figaro başyazısında seçim yenilgisinin arkasında bağımsız seçmenlerin yanı sıra bir kısım Cumhuriyetçinin de payı olduğuna dikkat çekildi. Enflasyonu tırmandıran ek gümrük tarifeleri, İran ile yaşanan çatışmalar sonucu akaryakıt fiyatlarında görülen sıçrama, geleneksel müttefikler yerine hasım ülkelerle kurulan yakınlıklar ve Trump’ın çevresindeki isimlerin servet artışına ilişkin iddialar seçmenin sandıktaki tavrını belirleyen temel faktörler olarak sıralandı.
Bununla birlikte gazete, geniş seçmen kitleleri nezdinde olumsuz algısı süren Demokrat Parti’ye de erken zafer kutlamalarına kapılmama ve temkinli olma uyarısında bulundu.
“Bay Veto” ile kurumsal hesaplaşma kapıda
Le Monde gazetesinden Piotr Smolar ise Ocak 2025’ten bu yana 292 başkanlık kararnamesi imzalayarak yürütmeyi tek başına yönlendirmeye alışmış olan Trump’ın, artık Demokrat çoğunluklu bir yasama organıyla çalışmak zorunda kalacağını vurguladı. Ancak analize göre bu denge kaybı Trump’ın tüm etkisini yitirdiği anlamına gelmiyor.
Kongreden geçecek yasa tasarılarını engellemek adına geniş yetkilerini ve veto kozunu kullanacağını belirten Trump, kendisini “Bay Veto” olarak tanımlayarak Beyaz Saray ile Kongre arasında sert bir kilitlenme döneminin sinyalini veriyor. Temsilciler Meclisi komitelerinin; federal harcamalar, dış politika, İsrail ve Ukrayna yardımları ile Savunma Bakanı Pete Hegseth gibi tartışmalı kabine üyelerine yönelik yoğun soruşturma mekanizmalarını devreye sokması bekleniyor.
Af yetkisi ve şahsi çıkarları koruma kalkanı
Fransız analizlerinde öne çıkan bir diğer kritik başlık ise başkanlık affı yetkisi oldu. Eski Başkan Joe Biden’ın görev süresinin son günlerinde aile üyeleri ve bürokratlar için uyguladığı önleyici af hamlesinin, Trump’a da kendi yakın çevresi ve hatta bizzat kendisi için af çıkarma noktasında emsal teşkil edebileceği tartışılıyor.
Bunun yanı sıra Trump’ın; Beyaz Saray, Kennedy Center ve başkent Washington’daki mimari yapılar üzerinde planladığı fiziki düzenlemelerle Amerikan tarihinde kalıcı bir iz bırakma arzusunda olduğu aktarılıyor.
Cumhuriyetçi Parti’de 2028 veliaht savaşı
Kongre hezimetinin ardından Cumhuriyetçi Parti içinde “Trump sonrası” liderlik mücadelesi şimdiden alevlendi. Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio öne çıkan en güçlü adaylar arasında gösterilirken; Trump’ın henüz net bir isim işaret etmeyerek “MAGA” (Make America Great Again) hareketi üzerindeki oyun kurucu ve nihai karar verici rolünü son ana kadar korumak istediği kaydediliyor.
Sonuçları geçmişin aksine sakin bir tonla karşılayarak Demokratlarla çalışma mesajı veren Trump’ın bu tavrı ise Libération tarafından gerçek bir rota değişikliğinden ziyade, yeni döneme yönelik taktiksel bir güç konsolidasyonu olarak değerlendiriliyor.
