Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin enerji üretimini artırmayı, altyapısını güçlendirmeyi ve dışa bağımlılığını en aza indirmeyi amaçlayan kapsamlı yol haritasını paylaştı. İstanbul’da tanıtılan “Millî Enerji 2040” vizyonu kapsamında, 2040 yılına kadar kamu ve özel sektör iş birliğiyle toplam 500 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Hazırlanan stratejinin arz güvenliğini pekiştirme ve karbon emisyonlarını azaltma temelinde şekillendiğini belirten Bakan Bayraktar; planın enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, nükleer güç, petrol ve doğal gaz ile madencilik olmak üzere beş ana eksene dayandığını kaydetti.
Elektrik üretim kapasitesinde tarihi artış
Yeni strateji doğrultusunda, 2025 yılında 123 gigavat seviyesinde bulunan elektrik kurulu gücünün 2040 yılına kadar yaklaşık 190 milyar dolarlık yatırımla 281 gigavata ulaştırılması planlanıyor. Bu süreçte yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içerisindeki payının yüzde 63’ten yüzde 77’ye yükseltilmesi öngörülüyor.
Üretim kapasitesindeki büyümeye paralel olarak iletim altyapısı da modernize edilecek. Elektrik iletim hatlarına 36 milyar dolarlık kaynak aktarılarak yüksek gerilim hatlarının uzunluğu yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye çıkarılacak ve trafo merkezlerinin kapasiteleri artırılacak.
Nükleer enerjide 10 gigavat hedefi
Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki hedefleri de yol haritasında önemli bir yer tutuyor. Halihazırda test süreçleri devam eden ve 2027 yılında ilk elektrik üretiminin gerçekleşmesi beklenen 4,8 gigavatlık Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne ek olarak yeni projelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Toplam nükleer kapasitenin 2040’a kadar 10 gigavata ulaştırılmasıyla ülkenin elektrik ihtiyacının yüzde 11’inin nükleer santrallerden karşılanması ve yıllık yaklaşık 15 milyar metreküp doğal gaz ithalatının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda Çin, Rusya, Güney Kore ve Kanada gibi ülkelerle ilave santral projelerine yönelik temaslar sürüyor.
Yenilenebilir kaynaklar ve arz güvenliği ön planda
Geçtiğimiz günlerde Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışmaları kapsamında 18 farklı sahada toplam 2 bin 285 megavatlık rüzgâr ve güneş kapasitesi tahsis edildi. Yaklaşık 1,9 milyar dolarlık yatırım çekmesi beklenen söz konusu projelerin, yılda 6,1 teravatsaat temiz elektrik üreterek yıllık 1,22 milyar metreküplük gaz ithalatını ikame etmesi hedefleniyor.
Artan talebe karşı esnek şebeke modeli
Elektrikli araçların yaygınlaşması, yapay zekâ teknolojileri ve veri merkezlerinin hızlı büyümesi, elektrik talebini artırırken tüketim dinamiklerini de dönüştürüyor. Sanayi, ulaşım, binalar ve tarım sektörlerinde elektrik kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan strateji; dijital teknolojiler ve enerji depolama sistemleriyle şebekenin esnekliğini korumayı hedefliyor.
Öte yandan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yeniden gazlaştırma kapasitesinin 2016 yılından bu yana 5 katına çıkarıldığı ve BOTAŞ’ın tedarik ağını 13 ülkeye genişleterek boru hattı bağımlılığına bağlı riskleri en aza indirdiği bildirildi.
