Sudan’ın başkenti Hartum, yıkıcı iç savaşın gölgesinde diplomatik ve siyasi bir hareketliliğe ev sahipliği yapıyor. Ülkeyi derinden sarsan çatışmaları durdurmak ve ağırlaşan insani krizi kontrol altına almak amacıyla yürütülen uluslararası ve bölgesel girişimler kapsamında Sudan Beşli Komitesi heyeti başkente çıkarma yaptı.
Heyet, temasları çerçevesinde Egemenlik Konseyi Başkanı, Başbakan, üst düzey hükümet yetkilileri ile çeşitli siyasi ve sivil toplum temsilcileriyle bir araya geldi. Ziyaretin, savaşı sona erdirme yollarını aramak ve Sudanlı aktörlerin ülkenin geleceğine dair vizyonlarını doğrudan dinlemek amacıyla gerçekleştirildiği bildirildi.
Askeri çözüme ret ve ortak zemin arayışı
Siyasi analist Ahmed Ömer Hocali, uluslararası heyetin farklı pozisyonlardaki Sudanlı güçler arasında asgari uzlaşı noktaları tespit etmeye çalıştığını vurguladı. Temel hedefin, tarafları siyasi bir geçiş sürecine taşıyacak kapsamlı bir diyalog ve anlaşma zeminine çekmek olduğu ifade edildi.
Görüşmelerde siyasi yol haritasının yanı sıra çatışmaların yükselen insani maliyeti, çatışmalar sonrası yeniden imar süreci ve ülkenin geleceği başlıkları da masaya yatırıldı. Beşli Komite Heyeti Başkanı Muhammed İbn Şambas, uluslararası toplumun temel yaklaşımını şu sözlerle özetledi:
“Savaş asla bir çözüm değildir ve Sudan krizinin askeri bir çıkış yolu bulunmamaktadır. Sahadaki insani tablonun vahameti ortadadır; krizi hafifletmek ve can kayıplarını durdurmak için derhal harekete geçilmesi zorunludur.”
Başkentte paralel hat: Sudanlılar arası iç diyalog
Uluslararası diplomatik temaslara paralel olarak, ülke içinden doğan bağımsız bir barış hattı da Hartum’da güç kazanıyor. Başkentte faaliyetlerini artıran “Sudan-Sudan Diyalog Komitesi”, krizin çözümünde dış dayatmalar yerine tamamen yerli bir mekanizmanın işletilmesi için uluslararası toplumdan kolaylaştırıcı destek talep ediyor.
Komite Üyesi Muhammed el-Munir, çatışmaların kalıcı olarak sona ermesinin tek yolunun Sudanlıların kendi topraklarında ve kendi iradeleriyle yürütecekleri bir diyalogdan geçtiğini belirtti. El-Munir; sürecin hiçbir kesimi dışlamayan, Sudan’ın toprak bütünlüğünü ve halkın haklarını savunan tüm sivil ve siyasi bileşenleri kapsayan şeffaf bir yapıda ilerlemesi gerektiğini kaydetti.
Yıllardır şiddetli çatışmaların ana cephesi olan Hartum, bu çok katmanlı diplomasi trafiğiyle yeniden siyasi müzakerelerin merkezi olmaya çalışıyor. Sürecin başarıya ulaşmasındaki en büyük sınav ise farklı kanallardan yürüyen bu temasları somut bir ateşkes ve siyasi uzlaşıya dönüştürebilmek olarak görülüyor.
