Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad eş-Şeybani, Lübnan Başbakan Yardımcısı Tarık Mitri başkanlığındaki üst düzey hükümet heyetini Şam’daki Tişrin Sarayı’nda ağırladı. İki ülke arasındaki ikili ilişkilerin kurumsal bir zemine oturtulması hedefiyle gerçekleştirilen temaslarda; sınır güvenliği, düzensiz göçün önlenmesi, sığınmacıların ülkelerine dönüş mekanizmaları ve eğitim iş birliği gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı.
Lübnan heyetinde Eğitim ve Yükseköğretim Bakanı Rima Karami, Çalışma Bakanı Muhammed Haydar ve Sosyal İşler Bakanı Hanin es-Seyyid’in yanı sıra İçişleri Bakanlığı’ndan teknik bir heyet yer aldı. Suriye tarafını ise Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman Terku, Yükseköğretim Bakanı Mervan el-Halebi ile Sosyal İşler ve Çalışma Bakanı Hind Kabavat temsil etti.
Sınır güvenliği ve sığınmacıların dönüşü
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın aktardığına göre heyetler arası görüşmelerde, genel siyasi çerçeveden doğrudan sahada atılacak somut adımlara geçildi. Toplantıların ana gündem maddesini, Lübnan’da ikamet eden Suriyeli sığınmacıların ülkelerine güvenli ve koordineli dönüş süreçleri oluşturdu.
Lübnan’daki Suriyeli iş gücünün durumu, ikamet izinlerinin düzenlenmesi ve yasa dışı sınır geçişlerinin engellenmesi konularında ortak teknik komitelerin çalışmaları değerlendirildi. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) verilerine göre, 8 Aralık 2024’te devrik Beşar Esad rejiminin sona ermesinin ardından Lübnan’dan Suriye’ye yarım milyondan fazla sığınmacı geri dönmüştü. İki başkent arasındaki temaslar, bu sürecin bürokratik engellere takılmadan sürdürülmesini hedefliyor.
Diplomasi ve ortak kurumsal yapı
Görüşmelerin önemli bir diğer ayağını ise eğitim ve sosyal güvenlik başlıkları oluşturdu. Lübnan devlet okullarında kayıtlı bulunan yaklaşık 112 bin Suriyeli öğrenci ile üniversitelerdeki öğrencilerin resmi belgelerinin tanınması, diploma denklikleri ve kayıt durumları ilgili bakanlıklar arasında ele alındı.
Uzmanlar, Şam’daki bakanlık düzeyindeki bu temasların iki ülke arasında eski rejimin bıraktığı gergin mirası geride bırakıp kurumsal bir stratejik ortaklık inşa etme yönünde kritik bir adım olduğunu belirtiyor.
Ortak Yüksek Komite devrede
Geçtiğimiz temmuz ayında Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, iki ülke arasındaki ilişkileri karşılıklı çıkarlar temelinde yürütmek amacıyla Ortak Yüksek Lübnan-Suriye Komitesi’nin kurulduğunu ve Lübnan-Suriye İş Konseyi oluşturulması yönünde mutabakata varıldığını duyurmuştu. Şam yönetimi ile Beyrut arasındaki yeni dönemde, sınır güvenliği ve sığınmacı dosyalarının yanı sıra elektrik hatlarının entegrasyonu ve bölgesel taşımacılık gibi ekonomik projelerin de hızlandırılması hedefleniyor.
