İsrail’de hükümeti kurmakla görevlendirilen Likud Partisi lideri Binyamin Netanyahu, muhalefet ve bir dizi yakın müttefikinin koyduğu engeller nedeniyle, partinin Knesset (İsrail parlamentosu) başkan adayını seçemedi ve müttefiklerinin talep ettiği yasalar hakkında karar ertelenmek zorunda kaldı.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, geçtiğimiz Cuma günü hükümeti kurma görevini yerine getirmesi için Netanyahu’ya tanınan 28 günlük süreyi 10 gün daha uzattı.
Ancak Netanyahu’ya bu sürenin yetmeyeceği ve ek bir süre için başvurmak zorunda kalacağı yönünde tahminler artıyor.
Netanyahu, partisinden dört lider göreve aday olsa da, Knesset’e başkanlık etmesi için Likud’dan uygun bir milletvekili seçememişti.
Kendisine isyan edip intikam alacaklarından endişe ederek, geçici başkan olarak Likud’un Knesset üyesi Yariv Levin’i aday seçmeye karar verdi.
Likud, aşı sağ partilerin ittifakıyla 1 Kasım seçimlerinde Knesset’in 120 sandalyesinin 64’ünü kazandı.
Bu nedenle parti, Levin’in seçilmesi için 64 milletvekiliyle çoğunluk olacağından emin olduktan sonra, muhalefet eski Başbakan Yair Lapid liderliğindeki Yeş Atid Partisi’nden bir rakip aday öne sürdü.
Konunun sabah saatlerine kadar uzayabilecek bir tartışmaya neden olacağı düşünülerek, Likud Partisi ve muhalefet, Knesset’in geçici başkanı seçimini Salı gününe (bugün) erteleme konusunda anlaştı.
Bunun ardından Lapid, Netanyahu’nun müttefiklerini memnun etmek için ihtiyaç duyduğu yasaları çıkarmanın önüne yeni engeller koydu.
Bunlardan ilki, Şas partisinin dindar doğulu Yahudiler için şart koştuğu yasa oldu.
Bu yasa, vergi kaçakçılığından hüküm giyen ve ertelenmiş hapis cezasına çarptırılan Şas partinin başkanı Aryeh Deri’nin adıyla (Deri yasası) biliniyor.
Önerilen yasa, hüküm giymiş suçluların kısıtlama olmaksızın kabinede görev yapmasına izin verecek.
İçişleri ve Sağlık olmak üzere iki bakanlıkta olması kararlaştırılsa da, mevcut yasaya göre Aryeh Deri’nin bakan olmasına izin verilmiyor.
Lapid, Aryeh Deri’nin bakan olarak görev yapmasına izin veren yasayı eleştirerek, “Yolsuzluktan hüküm giyen veya yolsuzluk suçlamasıyla yargılanan dört milletvekili var. Oylamaya katılmalarını engelleyen bir çıkar çelişkisi var” dedi.
Deri, hükümetle oy kullanabilmek için yasanın çıkarılmasını şart koşmuş olsa da, bu tartışma yasa görüşmelerini erteleyebilir.
Sağcı koalisyon cephesine gelince, müttefik partilerin talepleri bitmiyor ve yeni hükümete oy vermeyi kabul etmeleri için herkes taleplerinin yerine getirilmesini şart koşuyor.
Likud partisinin müzakere heyeti, tüm bu taraflarla görüşerek ihtilafların çözümü için çalıştı.
Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) partisinin lideri Itamar Ben-Gvir, Bakanlar Mevzuat Komisyonu’nda ‘veto hakkı’ elde etmesini veya bu komisyonun başkan yardımcısı olmayı talep etti. Likud partisi ise buna şiddetle karşı çıktı.
Bezalel Smotrich başkanlığındaki Dini Siyonizm Partisi de, koalisyon anlaşmasına ‘adli konularla ilgili yasaları ve beklenen koalisyon partilerinin bunları desteklemeye kararlı olduklarını ayrıntılı olarak içeren’ bir madde eklenmesini istedi.
Likud, bu alanda genel ve ayrıntılı olmayan bir maddeyi kabul etmişti.
Likud ile ultra Ortodoks Yahudileri temsil eden Birleşik Tevrat Yahudiliği bloğu arasında, özellikle zorunlu askerlik yasası ve parti için eğitim kurumlarının bütçelerinin artırılması talebi konusunda hala farklılıklar var.
Likud’daki liderler çok sayıdaki talebe yönelik öfkelerini dile getirdiler ve tüm bu taleplere yanıt vermenin mümkün olmadığını açıkça belirttiler.
Aynı zamanda Netanyahu’nun aldığı 10 günlük ek sürenin hükümet kurmaya yetmeyeceği, bu durumun sağın gücünü tehdit ettiği ve seçimlerdeki zaferi çarçur edeceği konusunda uyarıda bulundular.
Cumhurbaşkanı Herzog, Netanyahu’ya hükümet kurması için 13 Kasım’da 28 gün süre vermişti. Daha sonra kendisine bu ayın 20’sinde sona eren 10 günlük ikinci bir süre verdi.
Yasa, ikinci süre için azami sürenin 14 gün olduğunu belirtirken, Netanyahu’nun ek sürenin 4 gün daha uzatılmasını talep etmesi bekleniyor.
Başka hiçbir Knesset üyesi hükümet kuramayacağı için Herzog’un bunu kabul etmesi bekleniyor.
Kaynak: Şarku’l Avsat
