Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81. oturumunda yaptığı konuşmada ve New York’ta gerçekleştirdiği temaslarda işgal altındaki Golan Tepeleri konusunu en üst düzeyde gündeme taşıdı. Şara, Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu ve İsrail’in bölgeye yönelik tüm tek taraflı ilhak kararlarının uluslararası hukuka göre geçersiz sayıldığını vurguladı.
Konuşmasında BM Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 1981 tarihli ve 497 sayılı kararını hatırlatan Suriye lideri, “Hiçbir fiili durum yaratma çabası devletimizin meşruiyetine, yasalarımızın egemenliğine ve uluslararası hukukun üstünlüğüne zarar veremez. Golan Suriye toprağıdır ve ilhak girişimleri tamamen hükümsüzdür” dedi.
Şara, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarını rakamlarla ortaya koyarak; yaklaşık 500 hava ve topçu saldırısı düzenlendiğini, 1200’den fazla kara ihlali yapıldığını ve 300’e yakın Suriye vatandaşının alıkonulduğunu aktardı. Şam yönetiminin 1974 Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması’na bağlı olduğunu teyit eden Şara, İsrail ordusunun 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara derhal geri çekilmesi gerektiğini belirtti.
New York’ta diplomasi trafiği ve Trump diyaloğu
Atlantic Council bünyesindeki Suriye Projesi tarafından düzenlenen ve eski ABD’li diplomat Brett McGurk’ün yönettiği panelde de konuşan Şara, Şam’ın saldırılara karşı diplomasi ve diyalog yolunu benimsediğini ifade etti. ABD arabuluculuğunda İsrail ile doğrudan temasların yürütüldüğünü kaydeden Şara, “Ne zaman anlaşmaya yüzde 90 oranında yaklaşsak, Tel Aviv yönetimi farklı gerekçelerle masadan geri adım atıyor” şeklinde konuştu.
Kalıcı barışın ancak İsrail’in eski rejimin devrilmesinin ardından ele geçirdiği topraklardan çekilmesiyle mümkün olacağını vurgulayan Şara, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’in Golan üzerindeki egemenliğini tanıma kararına da atıfta bulundu. Beyaz Saray ziyareti sırasında Trump ile geçen bir diyaloğu aktaran Şara, “Kendisine ‘Madem öyle, İsraillilere New Jersey’yi verin. Golan sizin değil veremezsiniz ama New Jersey sizin’ dedim. İşin esprisi bir yana; Golan orada yaşayan halkındır. Ne Suriye Cumhurbaşkanı’nın ne ABD Başkanı’nın ne de bir başkasının bu toprakları birilerine devretme yetkisi vardır” ifadelerini kullandı.
İsrail’den peş peşe tepkiler: İlelebet parçamız kalacak
Şara’nın New York’taki açıklamalarına İsrailli yetkililerden sert tepkiler geldi. BM Genel Kurulu kürsüsünden konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yahudilerin Hazreti Musa döneminden bu yana Golan’da var olduğunu öne sürdü. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise Golan’ın “ilelebet İsrail’in ayrılmaz bir parçası” kalacağını savundu.
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon da sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Şara’nın hitabını Ankara ile Şam arasındaki yakın işbirliğine gönderme yaparak “Türkçeden çevrilmiş bir metin” olarak nitelendirdi ve sahadaki fiili durumun değişmeyeceğini iddia etti.
Stratejik konumu, su kaynakları ve Taberiye Gölü’ne hakimiyetiyle bilinen Golan Tepeleri, 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı’nda İsrail tarafından işgal edilmiş ve 1981’de tek taraflı olarak ilhak edilmişti. Suriye’de Aralık 2024’te yaşanan rejim değişikliğinin ardından İsrail, 1974 tarihli tampon bölge anlaşmasının sona erdiğini öne sürerek askeri varlığını sınır hattı boyunca genişletmişti.
