Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri’nde gözaltında tutulan veya yasal statüsü bulunmayan Afgan göçmenlerin ülkelerine geri gönderilmesinde Pakistan topraklarının transit koridor olarak kullanılmasına yönelik Washington’dan gelen teklifin incelendiğini duyurdu. Haftalık basın toplantısında konuşan Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Seccad Haydar Han, konunun ilgili tüm kurumlarla koordinasyon içinde ve çok yönlü olarak masaya yatırıldığını kaydetti.
ABD basınında yer alan bilgilere göre, Başkan Donald Trump yönetiminin sertleşen göçmen politikaları kapsamında ilk etapta 150’den fazla Afgan vatandaşının Pakistan aktarmalı olarak Afganistan’a sınır dışı edilmesi planlanıyor. Ancak insan hakları kuruluşlarının başvurusu üzerine ABD federal mahkemesi, sınır dışı edilecek kişilerin can güvenliğinin tehlikeye girebileceği gerekçesiyle tahliye uçuşlarını geçici olarak durdurdu.
Eski müttefiklerin yakınları sınır dışı tehdidi altında
Afganistan’da geçmişte ABD ordusu ve uluslararası misyonlarla iş birliği yapan sivillere destek sağlayan “AfghanEvac” sivil toplum kuruluşu, sınır dışı listesinde yer alan kişilerin önemli bir kısmının ABD ordusuna hizmet etmiş Afganların aile üyeleri olduğunu belirtti. Kuruluşun başkanı Shawn VanDiver, sınır dışı edilmek istenen kişilerin 2021 yılında Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesi ve ABD’nin çekilmesinin ardından ülkeden kaçmak zorunda kaldıklarını vurguladı.
VanDiver, Afgan müttefiklerin Taliban yönetiminin intikam saldırılarına kurban edilmemesi gerektiğini belirterek, ABD Kongresi’ne çağrıda bulundu ve ülkede bulunan Afganlara geçici koruma statüsü (TPS) sağlayacak özel bir yasal düzenlemenin acilen yürürlüğe konulmasını istedi.
Kabil’den üçüncü ülkelere uyarı
Gelişmeler üzerine açıklama yapan Taliban geçici hükümetinin Dışişleri Bakanlığı, Kabil’in Afgan vatandaşlarının “güvenli ve gönüllü geri dönüşü” taahhüdüne bağlı olduğunu bildirdi. Ancak Kabil yönetimi, üçüncü ülkelerin Afgan müttefiklerin durumunu siyasi bir pazarlık kozuna dönüştürmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Açıklamada, hiçbir ülkenin kısa vadeli siyasi kazanımlar veya tavizler elde etmek amacıyla başka bir ülkenin vatandaşlarının kaderi üzerinden pazarlık yürütmemesi gerektiği vurgulandı.
Bu müzakereler, İslamabad ile Kabil arasındaki ilişkilerin son derece gergin olduğu bir döneme denk geliyor. Geçtiğimiz ekim ayında sınır hattında yaşanan kanlı çatışmaların ardından iki ülke arasındaki kara sınır kapıları neredeyse tamamen kapatılmış ve ticari geçişler durma noktasına gelmişti.
Uluslararası kamuoyunda intikam endişesi
Taliban yönetimi 2021 yılında iktidarı devraldıktan sonra Batı destekli hükümet ve yabancı ordularla çalışan herkes için genel af ilan ettiğini duyurmuş ve eski muhaliflerin güvenle dönebileceğini savunmuştu.
Buna karşın Birleşmiş Milletler (BM) raporları, ülkede yargısız infazların, keyfi gözaltıların ve hak ihlallerinin sürdüğünü belgeliyor. İnsan hakları savunucuları, ABD tarafından Pakistan üzerinden Kabil’e zorla gönderilecek eski iş birlikçilerin doğrudan ölüm veya işkence riskiyle karşı karşıya kalacağını belirterek sınır dışı operasyonlarının tamamen durdurulmasını talep ediyor.
