Pakistan ile Afganistan arasındaki sınır hattında aylardır süren kırılgan sükunet, taraflar arasında karşılıklı hava saldırıları ve yoğun çatışmaların patlak vermesiyle yerini yeni bir askeri tırmanışa bıraktı. Pakistan güvenlik kaynakları, Gülistan sınır bölgesinde Afgan güçlerinin saldırı girişiminin püskürtüldüğünü ve çok sayıda Taliban unsurunun etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Sınır boyunca karşılıklı aralıklı çatışmalar sürerken, her iki ülkenin askeri birlikleri en üst düzey teyakkuza geçirildi.
Gerilimin fitili, Pakistan Hava Kuvvetleri’nin Afganistan sınırları içindeki 10 hedefi vurmasıyla ateşlendi. İslamabad yönetimi, bu noktaların insansız hava araçlarının (İHA) depolandığı ve fırlatıldığı üsler olduğunu savundu. Pakistanlı yetkililer, sınır sızma girişiminin engellenmesinin hemen ardından Taliban yönetiminin 8 kamikaze İHA kaldırarak Pakistan sınır karakollarını topçu atışlarıyla hedef aldığını açıkladı.
Kohat polis merkezine kanlı saldırı ve misilleme dalgası
Çatışmaları tırmandıran asıl kırılma noktası, geçen cuma günü Pakistan’ın Hayber Pahtunhva eyaletine bağlı Kohat kentindeki polis merkezine düzenlenen kanlı intihar saldırısı oldu. Emniyet yerleşkesi içindeki camiyi hedef alan saldırıda 16’sı polis memuru olmak üzere en az 31 kişi hayatını kaybetti, 100’den fazla kişi yaralandı. Kohat Emniyet Müdürü Zülfikar Haydar, patlamanın ardından tesise girmeye çalışan 6 silahlı saldırganın güvenlik güçlerince öldürüldüğünü duyurdu.
Saldırının ardından sınır hattında hava operasyonları başlatan Pakistan Enformasyon Bakanlığı, terör kampları olarak nitelendirilen üç ana sığınağın ve mühimmat depolarının imha edildiğini, 28 şüphelinin etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Kabil’deki Taliban yönetimi ise hedeflerin sivil yerleşimler olduğunu iddia etti. Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahit; Kunar ve Paktika vilayetlerindeki hava saldırılarında bir dükkan ve bir evin vurulduğunu, aralarında sivillerin bulunduğu 3 kişinin öldüğünü belirterek saldırıları suç olarak nitelendirdi ve Pakistan ordusunun kendi iç güvenlik zafiyetlerini örtbas etmek için komşu topraklara saldırdığını öne sürdü.
TTP varlığı ve sınır ötesi vekalet krizi
İki ülke arasındaki gerilim, sınır boyunca faaliyet gösteren silahlı örgütlere ilişkin köklü güvenlik anlaşmazlığından kaynaklanıyor. Hayber Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerinde son dönemde artan saldırılar karşısında İslamabad, Afganistan topraklarının güvenli liman olarak kullanıldığını savunuyor. Pakistan yönetimi, özellikle Pakistan Talibanı’nın (TTP) Afganistan’dan lojistik destek alarak sınır ötesi saldırılar düzenlediğini iddia ediyor.
Kabil yönetimi ise bu suçlamaları kesin bir dille reddederek Afganistan topraklarının hiçbir komşuya karşı kullanılmasına izin verilmediğini belirtiyor. Afgan yetkililer, hava sahalarının ve ulusal egemenliklerinin ihlal edildiğini vurgulayarak İslamabad’ı Taliban karşıtı gruplara zemin hazırlamakla itham ediyor.
Mart mutabakatı kalıcı barış getiremedi
Taraflar arasındaki tansiyon şubat ayı sonlarında topyekûn bir savaşa dönüşmüş, çatışmalar haftalarca sürerek Kandahar ve başkent Kabil’in dahi vurulduğu bir boyut kazanmıştı. Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA), söz konusu dönemde yüzlerce sivilin hayatını kaybettiğini raporlamıştı.
Bölgesel aktörlerin arabuluculuğuyla mart ayında ilan edilen ateşkes, askeri sürtüşmeyi geçici olarak dondursa da krizin temel nedenlerini ortadan kaldıramadı. TTP tehdidi, sınır güvenliği ihtilafları ve egemenlik tartışmaları çözülmediği için sınır hattındaki kırılgan dengeler yeniden çatışma zeminine sürüklendi.
