İstanbul’da düzenlenen 10. TRT World Forum’un açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin arabuluculuk çabalarıyla imzalanan Gazze ateşkes anlaşmasının sahada uygulanmadığı uyarısında bulundu. Uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin bölgedeki barış zeminini dinamitlediğini ve nefreti körüklediğini belirten Erdoğan, küresel kurumların süreci yalnızca seyretmekle yetindiğini ifade etti.
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın da Türkiye’nin Katar, Mısır ve ABD ile yürüttüğü diplomasi trafiğiyle Şarm el-Şeyh’te varılan mutabakatın sahada tıkandığına dikkat çekerek uygulanmayan maddeleri tek tek açıkladı.
Şarm el-Şeyh anlaşması neden tıkandı?
MİT Başkanı İbrahim Kalın, askeri operasyonların durdurulması, rehinelerin ve tutukluların salıverilmesi ve bölgeye günde 500 ila 600 insani yardım tırının girmesini hedefleyen planın hayata geçirilemediğini belirtti. İsrail’in taahhütlerine uymadığını vurgulayan Kalın, anlaşmanın imzasından bu yana binden fazla sivilin hayatını kaybettiğini, İsrailli rehinelerin tamamının teslim edilmesine karşın askeri baskının sürdüğünü kaydetti.
Sahadaki fiili tabloya dair değerlendirmelerde bulunan Kalın, şu maddelerin altını çizdi:
- İsrail güçleri Gazze Şeridi’nin yaklaşık yüzde 60’lık bölümünde kontrolünü ve varlığını sürdürüyor.
- İnsani yardım tırlarının geçişinde taahhüt edilen seviyelere ulaşılamadı.
- Gazze’nin idaresi için Kahire’de kurulan Filistin Ulusal Komitesi, güvenlik güvenceleri ve izinler verilmediği için bölgeye geçiş yapamadı.
- Tampon bölgeye konuşlandırılması planlanan uluslararası güvenlik gücü, devam eden saldırılar sebebiyle sahaya inemedi.
- Altyapının ve binaların yaklaşık yüzde 65’inin tahrip edildiği Gazze’de yeniden imar çalışmaları başlatılamadı.
Hamas’ın tarihi adımı karşılık bulmadı
Görüşmelerde kaydedilen en kritik gelişmenin Hamas’ın Gazze yönetiminde yer almamayı ve silah bırakmayı kabul etmesi olduğunu belirten MİT Başkanı Kalın, bu tarihi siyasi tavize rağmen İsrail kanadından anlaşmanın uygulanmasına dönük adımların atılmadığını söyledi.
Sürdürülebilir bir istikrarın ancak 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasıyla mümkün olacağını yineleyen Kalın, işgal devam ettikçe bölgede yeni şiddet dalgalarının kaçınılmaz olacağını ifade etti.
Batı Şeria’da yerleşimci terörü ve çifte standart tepkisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise konuşmasında Batı Şeria’da tırmanan yerleşimci baskısına dikkat çekerek, bu saldırıların Filistin halkını öz topraklarından sürmeyi amaçlayan bir teröre dönüştüğünü vurguladı. Sadece son bir ayda binlerce ihlal ve saldırının kayıtlara geçtiğini hatırlatan Erdoğan, uluslararası medya kuruluşlarının ve güvenlikten sorumlu mekanizmaların çifte standardına tepki gösterdi ve Türkiye’nin Filistin davasına verdiği desteğin süreceğini ilan etti.
