Türkiye ile Mısır arasında Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin yeni ve stratejik bir teklif gündeme geldi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ankara’nın Mısır ile Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarını belirleyecek bir sınırlandırma anlaşması imzalamaya hazır olduğunu duyurdu.
Bakan Güler, Türkiye’nin sunduğu sınırlandırma önerisinin Kahire yönetimine büyük bir deniz sahası kazandıracağına işaret ederek, Kahire’nin Ankara ile masaya oturması halinde Yunanistan ile yaptığı ya da yapabileceği herhangi bir anlaşmaya kıyasla yaklaşık 15 bin kilometrekare daha fazla deniz yetki alanına sahip olacağını vurguladı.
Doğu Akdeniz’de Libya mutabakatı sonrası diplomatik trafik
Türkiye’nin bu hamlesi, Libya Temsilciler Meclisi’nin Ankara ile 2019 yılında imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı onaylamasının hemen ardından geldi. Zengin hidrokarbon ve doğal gaz rezervlerine sahip sahaları kapsayan Libya mutabakatının yürürlüğe girmesi, Doğu Akdeniz’de sınırlandırma tartışmalarını yeniden alevlendirmişti.
Kahire yönetimi daha önce Libya parlamentosunun onay adımını kınayarak kararın Mısır’ın egemenlik haklarını ihlal ettiğini öne sürmüştü. Bölgedeki hidrokarbon parsellerinin çakışması nedeniyle Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail gibi aktörlerin de tepkisini çeken mutabakat, Ankara ile Kahire arasındaki diplomatik temasların merkezine oturdu.
Fidan ve Abdülati İstanbul’da bir araya geldi
Konuya ilişkin kritik görüşme, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdülati arasında cuma günü İstanbul’da gerçekleştirildi. Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Bakan Abdülati, Libya parlamentosunun kararının hukuki sonuç doğurmayacağını ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne riayet edilmesi gerektiğini ifade etti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Mısır’ın dile getirdiği hassasiyetleri anlayışla karşıladıklarını belirterek, iki ülkenin ortak koordinasyon ve istişareyi sürdürmesinin önemini kaydetti.
Uzmanlar: Anlaşmazlık kalıcı değil, teknik avantaj Türkiye’de
Diplomatik çevreler ve güvenlik analistleri, Kahire ile Ankara arasındaki bu sürtüşmeyi iki ülke arasında son yıllarda hızla toparlanan ilişkileri bozacak bir krizden ziyade dönemsel bir müzakere gerilimi olarak değerlendiriyor.
Mısır, 2020 yılında Yunanistan ile imzaladığı kısmi deniz sınırlandırma anlaşması nedeniyle kıta sahanlığı haklarını savunsa da teknik ve coğrafi veriler Türkiye’nin önerdiği sınır çizgisinin Kahire lehine çok daha geniş bir münhasır ekonomik bölge sunduğunu ortaya koyuyor. Açık tutulan askeri ve istihbari kanalların, önümüzdeki günlerde iki başkent arasında enerji ve deniz güvenliği odaklı temasları hızlandırması bekleniyor.
