Suriye’de Enerji Bakanlığı’nın petrol türevlerine yüzde 25 ila 40 arasında değişen oranlarda zam yapması, sokakta ve sosyal medya platformlarında tansiyonu zirveye taşıdı. Kararın ardından Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir’in istifasını talep eden gösteriler düzenlenirken, krizin ortasında üst düzey bürokratlara ait geniş araç filoları ve lüks koruma konvoylarının görüntüleri toplumsal tepkiyi alevlendirdi.
Bakanlık zammı küresel piyasalardaki olağanüstü maliyet artışlarına ve Banyas Rafinerisi’ndeki periyodik bakım çalışmalarına dayandırdı. Kamuoyunu yatıştırmak amacıyla açıklama yapan Enerji Bakanlığı Medya Dairesi Müdürü Abdülhamid es-Sellat; Suriye’nin günlük ham petrol üretiminin yaklaşık 100 bin varil, iç tüketim ihtiyacının ise 300 bin varil olduğunu duyurdu. Sellat, yerel üretimin yüzde 80’inin yüksek tuz oranı nedeniyle rafine edilmeye uygun olmadığını, işlenebilir kısmın yalnızca yüzde 20 ile sınırlı kaldığını ve rafineri ihtiyacının ithalatla karşılandığını savundu.
Lüks konvoylar ve kemer sıkma çelişkisi
Resmi açıklamalar sokaktaki öfkeyi dindirmeye yetmedi. Yüksek hacimli motorlara sahip lüks arazi araçlarından oluşan konvoyların harap durumdaki caddelerde tur atması, ekonomik fedakarlığın yalnızca vatandaştan beklendiği algısını güçlendirdi. Vatandaşlar, akaryakıt temininde zorluk yaşanırken kamu filosunun neden tasarruf tedbirlerinden muaf tutulduğunu sorguluyor.
Kamuoyundan hükümete sert tasarruf çağrısı
Krizin derinleşmesiyle birlikte halk ve sivil çevreler hükümete yönelik somut talepler geliştirdi:
- Yakıt masraflarının şahsileştirilmesi: Güvenlik riski taşımayan yetkililerin araç yakıtlarını kendi ceplerinden karşılaması ve haftada en az iki gün toplu taşıma araçlarını kullanması önerildi.
- Yüksek hacimli motorlara veda: Bakım ve tüketim maliyetleri ağır olan 5.3 ve 6.2 litrelik V8 motorlu araç filosunun terk edilerek, ülkenin ekonomik şartlarına uygun ekonomik modellere geçilmesi istendi.
- Doğrudan müdahale talebi: Aktivistler, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya çağrıda bulunarak konvoyların acilen daraltılmasını, yüksek tüketimli kamu aracı alımının yasaklanmasını ve bakan düzeyindeki isimler için koruma düzeninin tek bir zırhlı araç ve tek bir güvenlik aracıyla sınırlandırılmasını istedi.
Güven bunalımı derinleşiyor
Sosyal medyada yürütülen tartışmalarda, kaynak yetersizliğinden söz edilen bir dönemde sergilenen gösterişli bürokratik törenlerin devlet ile halk arasındaki güven bağını zedelediği vurgulanıyor. Kamuoyu, krizden çıkış için gereken tasarruf tedbirlerinin vatandaşın cebinden önce devletin en üst kademelerinde hayata geçirilmesi gerektiğinde birleşiyor.
