Orta Doğu’da devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizinin yüksek kaliteli baz yağ tedarik zincirini koparması üzerine; Volkswagen, Stellantis ve Toyota gibi küresel otomotiv üreticileri motor yağı ve madeni yağlarda alternatif kimyasal formüller geliştirmeye başladı. Financial Times tarafından yayımlanan rapora göre, savaşın ilk aylarında stoklarını kullanan üreticiler, yüksek kaliteli sentetik motor yağlarının ana ham maddesi olan “Grup III” baz yağ stoklarının Avrupa ve ABD’de tükenme noktasına gelmesiyle acil tedbir planlarını devreye soktu.
Kriz nedeniyle Avrupa ve ABD pazarlarında Grup III baz yağ fiyatları ton başına 4 bin dolar seviyesine tırmanarak savaş öncesi dönemin yaklaşık 3 katına çıktı.
Tedarik zincirinde mücbir sebep ve Ekim uyarısı
Orta Doğu kaynaklı ham madde akışının durması, küresel madeni yağ sektöründe derin bir arz açığı yarattı:
Mücbir Sebep İlanları: Argus Media Küresel Baz Yağ Fiyatlandırma Direktörü Gabriella Twining, Orta Doğu’daki ana üreticilerin tüm mevcut kotalarını tükettiğini ve birçoğunun sevkiyatlarda “mücbir sebep” ilan ettiğini açıkladı.
Ekim Ayı Tahmini: Twining, Hürmüz Boğazı derhal seyrüsefere açılsa dahi Avrupa ve ABD’ye yeni sevkiyatların en erken Ekim ayından önce ulaşamayacağını vurguladı.
Kapasite Sınırı: Bağımsız Madeni Yağ Üreticileri Derneği (ILMA) CEO’su Holly Alfano, Güney Kore gibi alternatif pazarlardaki rafinerilerin de sınırlı kapasiteyle çalıştığını ve yeni bir sevkiyat aksamasının krizi hızla büyüteceğini kaydetti.
Otomotiv üreticilerinin alternatif arayışları ve tüketiciye yansıyan fatura
Üretici firmalar teknik standartları koruyarak alternatif onaylı yağlara geçiş yapıyor:
Üretici Önlemleri: Stellantis yeniden formüle edilmiş onaylı madeni yağları onayladığını duyururken; Volkswagen ve Toyota teknik standartları karşılayan alternatif tedarik kanallarıyla operasyonlarını sürdürdüklerini açıkladı. Japon üretici Suzuki ise haziran ayından bu yana periyodik bakım gecikmeleri yaşandığını ve tedarik zincirini çeşitlendirdiğini bildirdi.
Bakım Maliyetleri Artıyor: Ham madde fiyatlarındaki artış servis faturalarına yansımaya başladı. Japonya’nın Osaka kentinde faaliyet gösteren taksi filoları, yağ değişim maliyetlerinin ikiye katlanması nedeniyle tarifelere zam yapmak zorunda kaldı.
Sektör yetkilileri, alternatif tedarikçilerin bulunmasına rağmen küresel rafineri kapasitelerindeki kısıtlar ve ham petrol teminindeki güçlükler nedeniyle küresel araç bakım maliyetlerinin yükselmeye devam edeceği uyarısında bulunuyor.
