Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran ile yaşanan askeri çatışmalar sırasında kritik füze stoklarının hızla tükendiğine dair gizli verilerin basına sızdırılması üzerine kurum tarihinin en kapsamlı iç soruşturmalarından birini başlattı. The New York Times’ın haberine göre, ağustos ayı boyunca ABD Genelkurmay Başkanlığı’nda (JCS) görevli ve hassas mühimmat verilerine erişimi bulunan yaklaşık 50 askeri ve sivil yetkili poligraf (yalan makinesi) testine tabi tutuldu.
CBS News’e konuşan savunma yetkilileri, bu çapta toplu bir test uygulamasının Pentagon’da son derece nadir görüldüğünü vurguladı. Soruşturmanın sadece basına bilgi sızdıran köstebeği bulmayı değil; yabancı istihbarat servislerine bilgi aktaran olası bir casusluk ağını tespit etmeyi de hedeflediği kaydedildi.
Sızan veriler hangi füze sistemlerini kapsıyor?
Savunma çevrelerinde ve Kongre’de deprem etkisi yaratan sızıntı raporları, ABD ordusunun operasyonel mühimmat depolarında alarm verici bir tablonun oluştuğuna işaret ediyor:
- Taktik füzeler tükendi: ABD ordusunun elindeki ATACMS ve Hassas Vuruş Füzesi (PrSM) stoklarının neredeyse tamamının kullanıldığı öne sürüldü.
- Tomahawk stoğu yarıya indi: Küresel çaptaki Tomahawk seyir füzesi rezervlerinin yaklaşık yüzde 50’sinin harcandığı belirtiliyor.
- Hava savunmasında ağır kayıp: Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) verilerine göre, şubat-temmuz döneminde Patriot hava savunma füzelerinin yüzde 65’i, THAAD önleme füzelerinin ise en az yüzde 38’i tüketildi.
İç istişarelerde Washington’ın mevcut harcama hızıyla İran’a yönelik operasyonları ne kadar sürdürebileceği ve olası bir Pasifik krizinde Çin ile Rusya’ya karşı caydırıcılığını koruyup koruyamayacağı derin bir tartışma konusu haline geldi.
Üretim fabrikaları kaybı telafi edemiyor
Savunma analistleri, krizin mali kaynak eksikliğinden değil, sanayi altyapısının zaman kısıtından kaynaklandığına dikkat çekiyor. Tüketilen füzelerin yerine yenilerinin konulabilmesi için asgari 3 ila 4 yıllık bir üretim süreci gerekiyor. Yalnızca operasyonlarda ateşlenen binden fazla Tomahawk füzesinin telafisinin 2030’un sonlarını bulabileceği tahmin ediliyor.
Pentagon, açığı kapatmak amacıyla Lockheed Martin ve General Dynamics ile PAC-3 MSE üretimini 3 katına, THAAD üretimini ise 4 katına çıkarmayı hedefleyen 7 yıllık acil çerçeve anlaşmaları imzaladı. Ancak savunma sanayii temsilcileri, üretim bantlarının genişletilmesinin sahaya yansımasının en az birkaç yıl alacağını vurguluyor.
Başkan Donald Trump, ABD’nin “muazzam miktarda mühimmata sahip olduğunu” savunarak bilgileri basına sızdıranları “vatana ihanetle” suçladı ve sorumluların ağır hapis cezalarıyla yargılanacağını açıkladı. Yalan makinesi testlerine tabi tutulan personelin basına sızıntı sorularında henüz açık vermediği, askeri savcılığın teknik incelemeleri sürdürdüğü bildirildi.
